Ridders van het recht. De juridische faculteit van de Vrije Universiteit 1880-2010 - pagina 265

stelrechtbeweging.^ Zijn ideeën over de vrijplaats als onderhandelingsruimte

voor conflictbemiddeling en zijn idee van 'assensus' als alternatieve procedure-

le orde zijn hiervan de bekendste voorbeelden.

Bianchi kritiseert het feit dat het slachtoffer uit het strafproces is weg-gede-

finieerd en slechts op de achtergrond fungeert als aangever en getuige. Al in

1964 ontwikkelde hij op basis van een Bijbelse visie op gerechtigheid, die hij met

het Hebreeuwse woord tsedeka aanduidt, een alternatief rechtsmodel waarbij in

reacties op criminaliteit zowel rekening wordt gehouden met het vermogen van

de dader om zijn schuld te dragen en zijn strafte accepteren, als een aanzet wordt

gegeven tot verzoening met het slachtoffer. Alleen dan zou er sprake k u n n e n

zijn van normherstel, door Bianchi aangeduid als eunomie.*' Deze gedachte ligt

al betrekkelijk dicht bij het in de jaren negentig zeer invloedrijk geworden idee 261

van reintegrative shamingJ Later voegt Bianchi hier een procesrechtelijk element JO

w

aan toe, dat hij assensus noemt.** In het assensusmodel maakt het strafrechtelij- ^

ke idee van waarheidsvinding plaats voor het privaatrechtelijke idee van de partij- ^

waarheid. Het gaat erom of de conflictpartijen het eens k u n n e n worden over de ^

toedracht van de feiten en welke gevolgen daaraan verbonden moeten worden '^

en niet om wat de overheid daarvan vindt. Bianchi omarmt de labelling-benade- ^

ring in de criminologie wanneer hij stelt dat de schijn-consensus over de straf- ^

rechtelijke definitie van problemen moet worden ontmaskerd door de definitie- m

macht van het probleem weer aan de conflictpartijen terug te geven. Hiermee >

sluit hij ook nauw aan bij de Noorse criminoloog Nils Christie, die in 1977 zijn ta

invloedrijke artikel 'Conflict as Property' het licht had doen zien.^ Bianchi voegt ^

hieraan toe dat hiertoe een zogenoemde 'vrijplaats' voor conflictbemiddeling z

dient te worden ontwikkeld, waar politie en justitie geen toegang hebben. Hij ^

stoelt dit idee op recht van kerken of ambassades om mensen die vervolgd wor- «

den asiel te verlenen. Wanneer de conflictbemiddeling in een vrijplaats slaagt '^

dient het Openbaar Ministerie het recht op vervolging te verliezen. £

00

Hoe radicaal Bianchi zich later ook mag hebben ontwikkeld, in het begin o

van zijn carrière sloot hij zich vooral aan bij de toen invloedrijke stroming van

de Utrechtse School van Pompe, Baan en Kempe, waarbij hij op punten eerder

behoudender dan progressiever was dan zij.^ Uit zijn hoek Ethiek van het straffen

uit 1964 spreekt een sterke beïnvloeding door de ethische bevlogenheid van de

Utrechters. Maar in dit boek trekt hij ook al de uiterste, abolitionistische conse-

quentie uit het Utrechtse gedachtegoed, door te stellen dat het strafrecht een

werkelijke 'ontmoeting' met de delinquente medemens in de weg staat. Later zou

hij stellen dat het een omissie van de Utrechtse School is geweest te menen dat

hun ontmoetingsmodel zou kunnen worden gerealiseerd zonder aan de maat-

schappelijke machtsverhoudingen te tornen. Met een dergelijke structuralisti-

sche conclusie vervreemdde Bianchi zich van de Utrechters.

Anders dan zijn abolitionistische geestverwant Louk Hulsman, die in legio

adviescommissies zitting heeft genomen en een van de drijvende krachten was

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen