Ridders van het recht. De juridische faculteit van de Vrije Universiteit 1880-2010 - pagina 203

Herinnering aan een markante persoonlijkheid

Van der Molen zelf zou onder alle kritiek en commotie waarschijnlijk onver-

stoorbaar zijn gebleven. Haar leven lang betoonde zij zich een voorstander van

pittig openbaar debat. Hoe meer mensen met hun overtuigingen naar voren

kwamen, hoe meer ze daarover de confrontatie aangingen, hoe beter dat was voor

een gezonde koers van de samenleving. Binnen een democratisch bestel vond

Van der Molen niet alleen dat iedere burger het recht had om een eigen visie te

ontvouwen, maar ook om door overtuiging en meerderheidsvorming te bevor-

deren dat die visie werd omgezet in beleid. In die zin was zij een volop geënga-

geerde wetenschapster. Academische analyse volstond niet, er moest ook iets

veranderen in de samenleving. Dit engagement uitte zich bij haar in het al ge-

noemde verzet in de Tweede Wereldoorlog, maar evengoed in haar opstelling 199

daarna. »

Zoals bekend moedigt de Vrije Universiteit haar medewerkers en studenten ^

aan om zich niet op te sluiten in een academische 'ivoren toren', maar om we- ^

tenschap ten dienste te maken van de maatschappij. Dat dit streven niet geheel ^

zonder complicaties is, laten de hierboven vermelde ambivalenties jegens de H

herinnering aan Van der Molen zien. De secularisatie van Nederland, die zich ook

M

aan de vu laat voelen, speelt hierbij waarschijnlijk een rol. Een bezwaar dat ach- ^

teraf tegen Van der Molen wordt ingebracht is dat zij haar opvatting van het recht w

niet op algemene redelijke maatstaven gefundeerd zou hebben, maar (tevens) >

op een religieuze overtuiging: die van het calvinisme. In de publieke sfeer zou Q

zij daarom geprobeerd hebben om anderen te binden aan criteria die in feite ^

voortkwamen uit haar persoonlijk geloof. In het Nederland van 2015 is dat een 2;

zwaarwegend verwijt.^ In dit artikel schets ik enige hoofdlijnen van het denken ^

van Van der Molen over het recht. Vervolgens kom ik kort terug op de vraag in «

hoeverre haar verbinding tussen recht en (christelijk) geloof zich verhoudt tot <f

het hedendaags debat daarover. «

00

o

Calvinisme en recht: het spel en de regels

Gezina van der Molen (1892-1978) heeft haar hele bewuste leven deel uitgemaakt

van de Gereformeerde Kerken in Nederland. Haar vader was Jan van der Molen,

die het van dorpsonderwijzer aan een christelijke school in het landelijke Baflo

zou brengen tot Tweede Kamerlid voor de ARP, wethouder van Rotterdam en

burgemeester van Renkum. De carrière van Jan van der Molen zou later in me-

nig opzicht fungeren als rolmodel voor zijn dochter, ondanks de in de toenmalige

verhoudingen niet geringe complicatie dat hij een man was en zij een vrouw. In

zijn politieke functies ging Jan van der Molen uit van een assertief christendom.

Zijn referentiekader was echter niet de calvinistische Republiek van de zeven-

tiende eeuw, maar het democratische Nederland dat gestalte had gekregen onder

de constitutie van 1848. Volgens Jan van der Molen ging het erom de van de Bijbel

afgeleide gereformeerde beginselen zo hecht mogelijk te verankeren in het pu-

f

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen