Ridders van het recht. De juridische faculteit van de Vrije Universiteit 1880-2010 - pagina 36

hij president-commissaris van de Groningse Hypotheekbank. Hij maakte deel

uit van vele commissies, onder andere op het gebied van gezondheidszorg, bede-

larij en landloperij en statistiek.^ Deze opsomming is niet volledig, maar vol-

doende om te laten zien dat Fabius niet alleen aan de universiteit, maar ook

daarbuiten buitengewoon actiefis geweest.

Gereformeerde wetenschap

Een belangrijk motief om de Vrije Universiteit te stichten was het ontwikkelen

van een specifiek orthodox-protestantse wetenschapsbeoefening. Daaraan be-

stond grote behoefte bij de oprichters. Aan andere Nederlandse universiteiten

was dit niet mogelijk. Men wilde 'gereformeerde' vormen ontwikkelen van theo-

30 logie, rechtswetenschap, geschiedenis en andere universitaire disciplines. Ook

'^ waren er academici nodig die hierin gevormd waren en leiding zouden kunnen

^ geven aan het gereformeerde deel van het Nederlandse volk. Een van Fabius'

a Studenten, ds. R.J.W. Rudolph, zei het op een provinciale universiteitsdag in

> 1898 te Rotterdam aldus: 'De juridische faculteit der Vrije Universiteit moet de

g mannen kweeken, die zich als ridders van het recht rondom den troon der heilige

o gerechtigheid scharen; die haar weegschaal en zwaard tegen de revolutie verde-

^ digen.'^ Er was ook een achterliggende bedoeling: herkerstening van de samen-

m leving. Van een afstand gezien, een eeuw later, lijkt het ontwikkelen van op gere-

ü

" formeerde leest geschoeide versies van levensbeschouwelijke disciplines als

o theologie en filosofie geen onmogelijke opgave. Om wiskunde en natuurweten-

^ schappen aldus vorm te geven lijkt veel moeilijker, maar toch is ook daar hard aan

gewerkt.''

r Een gereformeerde rechtswetenschap. Wat moeten wij ons daarbij voorstel-

* len? Fabius zette zijn gedachten hierover uiteen bij de aanvaarding van zijn

% hoogleraarschap. In het kader van de openingsplechtigheid van de vu hield hij

op 21 oktober 1880 zijn inaugurele oratie over 'Het goddelijk karakter van het

b recht'. Als uiteindelijke doel van al zijn activiteiten noemde hij 'De verheerlij-

>

B3

king van den Heiland'. Zijn betoog berust op de gedachte dat alles door God is

geschapen en onder diens leiding staat. Dit alles omvatte de hele schepping, dus:

natuur, mensheid, samenleving, geschiedenis, gezag, en ook de rechtsgeleerd-

heid die hij moest gaan onderwijzen. Het 'goddelijk recht' moeten wij opvatten

als Gods gedachten en bedoelingen ten aanzien van het recht. Fabius zag het als

zijn opdracht die te leren kennen aan de hand van de Bijbel, en te vertalen in recht

voor het alledaagse leven. Hij sprak van 'een zelfstandige vertolking van gedach-

ten Gods, Diens Wet'. Vanzelfsprekend rijst voor ons daarbij de vraag: hoe dacht

Fabius de vertolking van goddelij k recht naar positief recht tot stand te brengen?

Welke wetenschappelijke methode hanteerde hij hierbij? Fabius zag hier echter

geen probleem: de waarheid was (hem) immers al geopenbaard.^ Zijn denken

en dat van zijn geestverwanten sproot voort uit het geloof dat God zich heeft ge-

openbaard in de Bijbel en in de geschiedenis. In zijn boek over de Franse Revo-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen