Ridders van het recht. De juridische faculteit van de Vrije Universiteit 1880-2010 - pagina 113

plichtingen. Fabius bleef ook nu nog proberen zijn komst tegen te houden en

stelde in de senaat vergeefs voor dit talmen op te vatten als teken 'dat mr. Zeven-

bergen geen benoeming begeert'.^" Maar op 23 januari 1920 aanvaardde hij zijn

ordinariaat voor strafrecht en rechtsfilosofie met de oratie Leemten in de wet}^

Zijn ambtsaanvaarding vond eenjaar na zijn trouwen plaats, een jaar voordat hij

weduwnaar werd.

Bij zijn benoeming tot hoogleraar had het weekblad De Heraut voor de Gere-

formeerde Kerken in Nederland de vu hiermee nog hartelijk gefeliciteerd: 'Willem

Zevenbergen behoort tot de uitnemendste leerlingen der Vrije Universiteit, wiens

wetenschappelijke gaven ook buiten onzen kring ten volle gewaardeerd worden.'"

De Heraut prees zijn oratie in 1920 om de grote denkkracht die eruit sprak."

Maar vier jaar later was het weekblad helemaal niet meer zo blij met deze rechts- 109

geleerde omdat hij een totaal verkeerd boek had geschreven. ö

Het Leerboek van het Nederlandsche strafrecht ^

Het boek verscheen in de zomer van 1924. Het was een complexen lijvig boek, t«

het eerste deel telde 566 bladzijden, het tweede deel is nooit verschenen. Zeven- "

bergen schreef in het voorwoord dat hij zijn studenten ook wilde leren denken. "

En inderdaad, het boek zou nog steeds uitstekend dienst kunnen doen als trai- n

ning in zorgvuldig formuleren, observeren en aftasten van begrippen en rede- «

neringen. Niets was voor hem vanzelfsprekend. De nogal botte bijl van Fabius o

was vervangen door een chirurgisch pincet.^^ De opbouw van het boek is onge- ^

woon: een bouwwerk met zes verdiepingen: van delen via gedeelten, afdelingen, *

boeken, titels naar het onderste niveau, de paragrafen. o

In de vakpers werd het boek niet ongunstig ontvangen. Het dwong respect «

«>

en zelfs bewondering af, maar leidde tot lichte verbazing wegens de afstand die de £

vu-professor had genomen tot het calvinistisch erfgoed. De recensenten plaats-

ten veel vraagtekens bij theoretische kwesties en hadden de schrijver niet altijd

kunnen volgen.*^ De kritiek binnen zijn eigen universiteit betrof niet zozeer een

gebrek aan juridische kwaliteit of een slechte schrijfstijl. Zevenbergens tekst deug-

de niet omdat hij niet doortrokken was van het Woord Gods. Binnenskamers

klonk het: 'Zijn boeken zijn prematuur en onrijp. Zijne denkbeelden en zijne ge-

leerdheid hebben behoefte aan koestering in de zon van gereformeerde beginse-

len.'^" Zijn opvatting over de doodstraf moet hebben gewerkt als laatste druppel.

De doodstraf

Het onderwerp doodstraf had in de negentiende eeuw in Nederland al decennia-

lang aanleiding gegeven tot diepgaande meningsverschillen, totdat deze sanc-

tie in 1870 in het burgerlijk strafrecht werd afgeschaft. De gereformeerden had-

den zich hierbij nooit neer kunnen leggen. We zagen al dat Fabius conform de

gereformeerde traditie vast was blijven houden aan de Bijbelteksten Genesis 9:6

en Romeinen 13:4, die gelezen kunnen worden als goddelijke opdrachten om

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen