Ridders van het recht. De juridische faculteit van de Vrije Universiteit 1880-2010 - pagina 155

en wilden. Nieuwe wetten zouden niet meer kunnen worden gemaakt, omdat het

hele parlementaire bedrijf tot stilstand was gebracht. 'Er zijn in ons vaderland

personen, die de doodsklok luiden over de politieke partijen.' Hun zelfverzekerd-

heid zou wel eens aan het wankelen kunnen raken, meende Rutgers, als zij hier

deze menigte zagen. De zaal met zo'n vijfduizend bezoekers reageerde spontaan

met luid gelach. Er waren zo veel belangstellenden op de bijeenkomst afgeko-

men, dat deze tweemaal moest worden herhaald. Toen Rutgers daarop stelde

dat een politieke partij die aan alle politieke partijen door verbod een eind zou

willen maken, algemeen in Nederland als 'een minder goede partij' zou worden

gezien, barstte de zaal in enthousiast gejuich los. Het was duidelijk dat Rutgers

hierbij in de eerste plaats op de NSB doelde. 'Wij weten', zo ging hij verder, 'dat

wij niet de eenige Nederlanders zijn. Wij zouden natuurlijk wel alle Nederlan- 151

ders in de ARP of de CHU willen vereenigen, maar wij hebben moeten leeren, dat a

niet iedereen dat wil en dat wij met elkaar moeten samenleven in één huis.' De Q

Nederlandse regeringsvorm en de Nederlandse monarchie behoefden volgens g

Rutgers niet te veranderen. 'Het Nederlandsche volk verloochent een geschiede- ^

nis van meer dan drie en een halve eeuw niet.' Het waren dappere woorden, die de ^

verwarring die Colijns geschrift had veroorzaakt volstrekt te niet deden en een '^

enorme stimulans tot geestelijk verzet gaven." M

z

De affaire-Van Schelven «5

o

Slechts één vu-hoogleraar heeft zich in het begin van de oorlog aan echte, ideo- o

logische collaboratie schuldig gemaakt. Al in de jaren dertig had de vu-historicus £

A. A. van Schelven sympathie getoond voor nazi-Duitsland. Anema had hem daar- ui

over toen scherp aangevallen. Op 9 september 1940 maakte hij, tot verbijstering

van zijn collega's, in een interview in het Nederlandsch Dagblad, de partijkrant

van het fascistische Nationaal Front van Arnold Meijer, bekend dat hij zich bij die

partij had aangesloten. Op 24 september 1940 ontving Rutgers in zijn hoedanig-

heid van rector zijn collega om hem duidelijk te maken dat hij met deze stap de

indruk had gewekt, dat er bij hem geen gevoel van solidariteit met de leiding van

de vu leek te bestaan. Van Schelven verdedigde zich door te stellen dat hij toch

niet verplicht was lid te zijn van de ARP of de CHU. En hij beweerde dat hij zich nog

wel altijd met de vu verbonden voelde. 'Krachtens zijn beginsel hoort hij toch bij

ons', schreef Rutgers aan mr. J. Terpstra, de secretaris van het college van vu-di-

recteuren. Directeuren en curatoren nodigden daarop Van Schelven uit voor een

gesprek waarin hij voor de keuze gesteld werd te bedanken voor het Nationaal

Front of ontslag te nemen. Omdat Van Schelven na een week nog geen besluit

had genomen, besloten zij hem eervol ontslag te verlenen, maar daarvoor wilden

zij eerst nog advies inwinnen van de senaat. Het gesprek met de senaat, waarbij

Van Schelven zelf aanwezig was, vond uiteindelijk plaats op 25 oktober. De dag

daarvoor werd Rutgers gearresteerd.

Vermoedelijk was de arrestatie het gevolg van zijn optreden tegen het ontslag

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen