Ridders van het recht. De juridische faculteit van de Vrije Universiteit 1880-2010 - pagina 54

Na het aftreden van het kabinet­Mackay in de zomer van 1891 nam Lohman

senior zijn plaats als hoogleraar vi'eer in, naast zijn zoon en Fabius als 'dritte im

Bunde'. Hoewel de samenwerking met de stugge en statige vrijgezel Fabius niet

altijd even gemakkelijk was, leek niets een langdurig verblijf van beide Lohman­

nen aan de vu in de weg te staan. Wel ondervond A.F. Lohman met zijn rede van

12 juni 1892 op de jaarvergadering van de Vereeniging te Groningen de nodige op­

positie, omdat hij daarin betoogde dat vu­studenten aan andere universiteiten

colleges moesten kunnen volgen, maar in het academisch jaar 1892­1893 trad

hij gewoon weer op als rector van de universiteit. Bij de overdracht van het recto­

raat op 20 oktober 1893 hield hij een rede over Volk en overheid, die goed werd

ontvangen. Aan zijn opvolger, de theoloog F.L. Rutgers, gaf hij de verzekering

48 dat hij het ambt met genoegen aan hem overdroeg 'omdat ik mij, hooggeachte

< ambtgenoot! onder uwe leiding steeds bijzonder veilig gevoel'.^" Nog geen jaar

S later was ervan dat veilige gevoel nog maar weinig meer overgebleven.

N Het conflict

o

o Deproblemenbegonnen toen A.F. Lohman in februari i894weertotlid van de

z

Tweede Kamer werd verkozen, waar hij opnieuw leiding ging geven aan de anti­

X

revolutionaire fractie. De politieke samenwerking tussen Kuyper als partijleider

en Lohman als fractieleider had al onder het kabinet­Mackay flinke averij opge­

^ lopen," maar het kwam tot een breuk toen de liberale minister mr. J.P.R. Tak

I» van Poortvliet met vergaande kiesrechtvoorstellen kwam. Bij de antirevolutio­

S nairen leidde de verdeeldheid over Taks wetsontwerp tot een openlijke strijd

^ tussen Kuyper en Lohman. De tegenstelling tussen de behoudende en vooruit­

^ strevende vleugel binnen de ARP kwam daarmee in volle hevigheid aan het licht.

z Als leider van de conservatieven voerde Lohman constitutionele argumenten

^X aan tegen het voorstel van Tak van Poortvliet, terwijl Kuyper betoogde dat steun

aan diens voorstel in overeenstemming was met de democratische traditie van de

" RA P. Nadat de deputatenvergadering (het partijcongres) van de ARP van 30 maart

< 1894 de kant van Kuyper had gekozen, gingen Lohman en zijn medestanders

^ zelfstandig de verkiezingen in, die in april werden gehouden. In de nieuwgeko­

S zen Tweede Kamer vormden zij een afzonderlijke fractie van vrij­antirevolutio­

o nairen, die acht leden telde, terwijl de antirevolutionaire fractie van zeven zetels

X

s onder leiding stond van Kuyper.

>

2 De breuk tussen Kuyper en Lohman zou niet beperkt blijven tot de politiek.

Al op 2 juni 1894 maakte Kuyper in De Standaard duidelijk dat Lohmans politieke

opstelling gevolgen zou hebben voor zijn positie aan de Vrije Universiteit. Hoe­

wel Kuyper kort daarop in het buitenland een ernstige longziekte kreeg, die hem

een halfjaar op non­actief stelde, was hij vastbesloten het er niet bij te laten. Na

zijn terugkeer in Nederland eind december 1894 ging hij doelgericht te werk.

Onder zijn regie werd de positie van Lohman steeds verder ondergraven, met

het argument dat de gereformeerde beginselen te weinig in zijn onderwijs tot

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen