Ridders van het recht. De juridische faculteit van de Vrije Universiteit 1880-2010 - pagina 121

H.E.S. WOLDRING

H. Dooyeweerd en de wijsbegeerte

der wetsidee

Dooyeweerd en zijn collega's in de faculteit 117

Herman Dooyeweerd (1894-1977) heeft als filosoof-grondlegger van de 'wijs- O

begeerte der wetsidee' - meer naam gemaakt dan als jurist, en in de faculteit der ^

wijsbegeerte (voorheen centrale interfaculteit) van de Vrije Universiteit destijds ^

meer invloed gehad dan in zijn eigen faculteit, de faculteit der rechtsgeleerdheid. t»

In de door hem gedoceerde vakken - oud-vaderlands recht, encyclopedie der g

rechtswetenschap en rechtsfilosofie - hanteerde hij een eigenzinnige begrips- "

t

vorming en moeilijk te volgen onderscheidingen, die afkomstig waren uit zijn w

'wijsbegeerte der wetsidee'. Als zodanig heeft Dooyeweerd gedurende de jaren «

van zijn hoogleraarschap van 1926 tot 1965, ongetwijfeld invloed gehad op de a

juridische vorming van zijn studenten. Maar onder zijn studenten waren de me- ^

ningen verdeeld over de filosofische argumentatie die ten grondslag lag aan de *

door hem gedoceerde stof. Zij die Dooyeweerd konden volgen en werden mee- ?

genomen in de stroom van zijn gedachten die hen imponeerden, vereerden «

hem. Anderen ergerden zich aan zijn eigenzinnige begrippen en onderscheidin- £

gen die hij volgens hen als onbetwistbare waarheden presenteerde en met te

grote stelligheid verdedigde. Niet alleen studenten, maar ook de hoogleraren in de

faculteit der rechtsgeleerdheid hadden reserves ten aanzien van Dooyeweerds

filosofisch-juridische inzichten.

Een van de eersten uit 'eigen kring' die zijn kritiek onder woorden bracht, was

de Friese advocaat mr. P.S. Gerbrandy, van 1930 tot 1939 een collega van Dooye-

weerd in de juridische faculteit. Gerbrandy liet al in 1927, eenjaar na Dooyeweerds

benoeming tot hoogleraar, kritiek horen. Hij vond dat Dooyeweerd op grond

van zijn theorie van wetskringen een te beperkte kijk had op de economische

medezeggenschap van arbeiders. Volgens Dooyeweerd gold voor een bedrijf de

'wet van de economische ongelijkheid' die tot uitdrukking zou komen in de ei-

gendoms- en gezagsverhouding van de ondernemer tegenover de positie van de

arbeiders die werkten voor een bepaald loon.^ Gerbrandy wees erop dat in het

christelijk-sociaal denken een bedrijf werd beschouwd als een arbeidsgemeen-

schap van werkgever en werknemers, waarin niet alleen verschillende taken en

H. Dooyeweerd, naar een portret van Willem Dooijewaard, 1965.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen