Ridders van het recht. De juridische faculteit van de Vrije Universiteit 1880-2010 - pagina 90

Zo hadden man en vrouw elk een eigen werkterrein: voor de man de publieke

sfeer en de wereld van gezag (politiek) en verstand [studie en theorie), voor de

vrouw de privésfeer van het gezin, waar haar gaven van hart en handen het beste

tot hun recht kwamen.^

Deze traditionele opvattingen over de positie van de vrouw vormden op zich-

zelf geen principieel beletsel voor meisjes en vrouwen om een opleiding te volgen

en daarna als verpleegster en onderwijzeres aan de slag te gaan. Maar een aca-

demische studie, die hoofdzakelijk gericht was op intellectuele vorming, leek

vooralsnog buiten de 'gereformeerde zede' te vallen. Daar kwam nog bij dat de

Vrije Universiteit de eerste decennia vooral theologiestudenten telde, die werden

opgeleid tot predikant in de Gereformeerde Kerken in Nederland. In deze kerken

86 was het ambt van predikant, ouderling en diaken uitsluitend weggelegd voor

X mannen. Hier gold het woord van de apostel Paulus, die in zijn eerste brief aan

de gemeente van Korinthe had geschreven: 'Dat uw vrouwen in de gemeenten

«

3 zwijgen; want het is haar niet toegelaten te spreken, maar bevolen onderworpen

2 te zijn, gelijk ook de wet zegt.'^

X

Toch was het juist Abraham Kuyper zelf die de hand lichtte met de 'gerefor-

ö meerde zede', toen hij in de jaren negentig enkele 'toehoorderessen' toeliet tot

B het college 'Aesthetica', dat hij in de Letterenfaculteit gaf. Het vak sloot aan bij

n het gangbare stereotiep van de vrouwelijke psyche, die naar haar aard ontvanke-

S lijk zou zijn voor kunstzinnige en muzikale vorming. Het ging hier niet om stu-

M dentes, maar om vrouwen uit de inner circle van de Vrije Universiteit, dochters

^ van Kuyper zelf, zijn collega-theoloog RL. Rutgers en president-curator W. Hovy,

g en de vrouw van de juridisch hoogleraar jhr. A.F. de Savornin Lohman, die toe-

ïï stemming kregen dit college bij te wonen. Het had ook een gezellige kant, want

X soms ging de hoogleraar na afloop van het college met de dames theedrinken.

z De zoon van Rutgers, de latere hoogleraar V.H. Rutgers, herinnerde zich later de

" teleurstelling als Kuyper verhinderd was: 'Wanneer des dinsdags na het college

^ in de aesthetica mijne moeder de dames, die daarbij als toehoorderessen werden

c geduld, aan haar theeblad afwachtte, was de teleurstelling groot indien dr. Kuy-

^ pers's stoel ledig bleef.'" Soms moest het college wijken voor belangrijker zaken,

2 zoals blijkt uit de brief die Lohman op 26 april 1893 aan Kuyper schreef: 'Mijne

^ vrouw kon gisteren uw college niet bijwonen, te midden van de schoonmaak!

Doch zij hoopt de volgende week gelukkiger te zijn."

2 De eerste studente

< De toehoorderessen werden dus 'geduld', zoals V.H. Rutgers schrijft, en dat geeft

duidelijk de beperkte betekenis aan, die aan hun toelating moet worden toege-

^ kend. Tegelijk was het een teken dat de opvattingen in gereformeerde kring aan

het schuiven waren, al waren er nog veel weerstanden te overwinnen. Het blijkt

onder meer uit het referaat, dat de rector-magnificus, de theoloog en ethicus

G.H.J.W.J. Geesink, in 1898 hield voor de jaarvergadering van de Vrije Universiteit

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen