Ridders van het recht. De juridische faculteit van de Vrije Universiteit 1880-2010 - pagina 106

tische vraagstukken, zoals gezinsloon, minimumloon, landverschaffing aan

landarbeiders, handelspolitiek, bescherming van arbeidswilligen en staken in

overheidsdienst. Daarnaast werd in een aantal dissertaties principieel ingegaan

op sociale stelsels en stromingen, zoals hetTaylorstelsel, hetgilden-socialisme

in Engeland, de evangelisch-sociale beweging in Duitsland en de relatie tussen

calvinisme en kapitalisme. Met name deze laatste studies vertoonden onderling

voldoende samenhang en systematiek om van een onderzoeksprogram avant la

lettre te kunnen spreken. Diepenhorsts eigen publicaties waren overigens nauw

met het dissertatie-onderzoek verweven. Zo publiceerde hij in 1932 een biografie

over de antirevolutionaire voorman Groen van Prinsterer, naast de deelstudies

over Groen van zijn promovendi J.A.H.J.S. Bruins Slot, Groen van Prinsterer bij

102 het herstel der hiërarchie in de Roomsch-Katholieke Kerk in Nederland (1931) en

2 G.M. denHartogh, Groen van Prinsterer en de verkiezingen van 1871 (1933).

g De overige 21 dissertaties die Diepenhorst in deze jaren begeleidde lagen op

het gebied van het strafrecht, dat eveneens onder zijn leeropdracht viel. Ook hier

PI

» valt een systematische aanpak te onderkennen. Zo promoveerde C.J. Heems-

^ kerk in 1908 op Z)oorfsZa^en moorrf (Wetboek van Strafrecht, art. 287-289),]. Ver-

z dam in 1909 op Kinderdoodslag en kindermoord [WvS, art. 290-292), A.R. Baas in

1910 op Levensberooving op verzoek en zelfmoord (WvS, art. 293-294), W. van Loon

^ in 1910 op Mishandeling (WvS, art. 300-305), G.H.B, van der Boom in 1912 op

K Strafbare deelneming aan een aanval ofvechterij (WvS, art. 306), H.A. van Zuylen

g in 1912 op Veroorzaken van dood of lichamelijk letsel door schuld (WvS, art. 307-

£ 309), terwijl de meer filosofisch ingestelde W. Zevenbergen in 1913 de rij sloot

o met het proefschrift Eenige beschouwingen over het strafrechtelijk schuldbegrip. In

later jaren gaf ook het nieuwe wetboek van strafvordering (1921) aanleiding tot

enkele dissertaties.

De aanpak van Fabius vertoonde minder systematiek, maar hij had dan ook

jarenlang uiteenlopende proefschriften moeten begeleiden. Toch zorgde ook

hij na 1905 voor een herkenbare reeks dissertaties op het gebied van het staats-

recht en de parlementaire geschiedenis, met als belangrijkste de studies van

G.A. Diepenhorst, Socialistische ministers in een niet-socialistisch ministerie uit

1914 (een actueel onderwerp na de formatie van 1913, toen de SDAP buiten het

kabinet was gebleven!), en van H. Dooyeweerd (1917) over öe ministerraad in het

Nederlandsche staatsrecht. Anema begeleidde als hoogleraar in het burgerlijk

recht een reeks doorwrochte dissertaties, al was hier evenmin sprake van veel

thematische samenhang. De onderwerpen waren vaak te specialistisch om bui-

ten de engere kring van vakgenoten belangstelling te wekken, maar het civiel recht

leende er zich dan ook niet altijd voor om als frontlinie van antirevolutionaire

beginselvastheid te dienen.

Interessant waren de dissertaties uit later tijd, toen Anema tevens met de

leeropdracht in het volkenrecht was belast, enkele jaren na de oprichting van de

Volkenbond. In 1923 promoveerde H.A. Colijn (een zoon van de antirevolutio-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen