Ridders van het recht. De juridische faculteit van de Vrije Universiteit 1880-2010 - pagina 401

Rechtstheorie

Treft bij rechtsgeschiedenis vooral de continuïteit, die er bij alle uitwendige ver-

anderingen in wezen en hoofdzaak is gebleven, bij rechtstheorie of rechtsfiloso-

fie is er sprake van een breuk met het verleden. De wijsbegeerte der wetsidee die

H.J. van Eikema Hommes in zijn onderwijs tot uitgangspunt en stramien dien-

de, werd door zijn opvolger Soeteman resoluut naar de prullenbak verwezen.

Hoewel Soeteman als vu-medewerker zelf enige tijd beïnvloed was geweest

door Dooyeweerds stelsel, ontwikkelde hij zich later tot aanhanger van de analy-

tische filosofie, wat duidelijk uitkwam in zijn dissertatie met de veelzeggende

titel Norm en logica. Opmerkingen over logica en rationaliteit in het normatiefrede-

neren met name in het recht (1981, herdrukt in 1983, in 1989 ook in het Engels

vertaald). 397

Niet alleen inhoudelijk was er sprake van een nieuwe koers, ook op het per- M

soonlijke vlak was het contrast groot. Van Eikema Hommes, die zijn leermees- Z

ter Dooyeweerd in 1965 was opgevolgd, was een stugvoortwerkende systeem- 2

bouwer, die in een reeks lijvige publicaties het systeem van Dooyeweerd volgde cj

en uitbouwde. Zo verschenen in 1972 de boeken Hoofdlijnen van de geschiedenis ^

der rechtsfilosofie en De elementaire grondbegrippen der rechtswetenschap [her- «

drukt in 1983), in 1976 De samengestelde begrippen van de rechtswetenschap, a

terwijl ö e wijsgerige grondslagen van de rechtssociologie (1986) postuum werd ge- en

publiceerd. Van Eikema H o m m e s was een wat stugge m a n , niet altijd even ge- ^

makkelijk in de omgang, die moeite had met de ontwikkelingen die de universi- *

teit doormaakte. De democratisering van het universitaire bestuur rond 1970 w

achtte hij in strijd met de hiërarchische verhouding tussen leermeester en leer- H

o

ling. Zijn opvolger Soeteman was een meer joyeuze persoonlijkheid met een ^

sterk sociale inslag, zoals blijkt uit zijn erelidmaatschap van de faculteitsvereni-

ging Q B D B D en (later) zijn voorzitterschap van de Calvinistische (Christelijke)

Juristen Vereniging. Hij paste ook beter in het veranderende klimaat binnen de

faculteit, waar de wijsbegeerte der wetsidee al langer door de studenten meer

als een last dan als een lust werd ervaren. Soeteman was een stimulerend do-

cent, die de stof niet vanuit een apriori tegemoet trad, maar openstond voor

debat. Ook als scribent probeerde hij de vakken encyclopedie en rechtsfilosofie

toegankelijk te maken voor juristen, een streven dat al uitkwam in de titel van

zijn inaugurele oratie uit 1986, Praktische rechtsfilosofie. Een belangrijk deel van

zijn latere publicaties komt hieruit voort, zoals Machtig recht. Een inleiding tot

denken in het recht (1986, herdrukt in 1990), Over recht gesproken. Een inleiding in

het recht (2009, herdrukt in 2010) en Met kracht van argumenten. Een inleiding tot

het beoordelen vanjuridische argumentaties (2010).

Dat Soeteman als rechtsfilosoof ook in bredere kring werd gewaardeerd

blijkt uit zijn b e n o e m i n g tot lid van de K N A W , een eer die overigens ook Van

Eikema Hommes ten deel was gevallen. Die waardering sprak ook uit de bundel

rechtsgeleerde opstellen die h e m in 2009 bij zijn afscheid als hoogleraar werd

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen