Ridders van het recht. De juridische faculteit van de Vrije Universiteit 1880-2010 - pagina 266

achter de Coornhert Liga - de abolitionistisch geïnspireerde vereniging voor

strafrechtshervorming" - is Bianchi een studeerkamergeleerde gebleven. Er is

geprobeerd om zijn ideeën over vrijplaatsen als plaats die bescherming bood te-

gen strafrechtelijke vervolging te verwezenlijken, maar dat was toch vooral het

werk van zijn medewerkers.^^ Hoewel het met vrijplaatsen voor commune delic-

ten niets is geworden, bestaan er nog steeds wel kerken waarin uitgeprocedeer-

de asielzoekers worden opgevangen. ledere keer als ik daar iets over lees moet ik

onherroepelijk aan Bianchi denken. Behalve bij religieuze groepen heeft Bianchi

met zijn abolitionisme vooral aansluiting gezocht bij de toen neomarxistisch

geïnspireerde kritische criminologie. Ook daar bleef hij een buitenbeentje. Zo-

als de Amsterdamse hoogleraar criminologie Koos van Weringh het puntig uit-

262 drukte: 'Hij is even weinig neomarxist als mijn fiets.'" Bianchi had als typisch

K intellectueel weliswaar een sterk ontwikkeld maatschappelijk engagement,

g maar zijn engagement is nooit ideologisch of praktisch geworden.

z Inhoudelijk heeft Bianchi met zijn abolitionisme, noch met zijn latere histo-

2 risch-criminologische benadering, echte medestanders of leerlingen gekregen. In-

^ tegendeel: hij heeft eerdej weerstand opgeroepen. Wel heeft het zich afzetten tegen

ï zijn ideeën vaak resultaten opgeleverd. Zijn radicale abolitionisme heeft uiteinde-

z lijk wel een eerste vonk gegeven aan de ontwikkeling van een veel praktischer en

ïi gematigder herstelrechtbeweging. En ook met zijn historische benadering heeft

5 hij, onder andere door vakhistorici als onderzoeker op te nemen in zijn Criminolo-

5 gisch Instituut en door zijn steun bij het verwerven van subsidies, in combinatie

o met de inbreng van (rechts)historici als Van Beursen, Faber en Huussen, wel be-

o langrijke betekenis gehad voor het onderzoek en de dissertaties van Gijswijt-Hof-

w stra (UvA 1984), Van Ruller (vu 1987; Moddermanprijs 1988), Roodenburg (vu 1990)

en Van der Meer (vu 1995, cum laude; Praemium erasmianum studieprijs 1996).

Hoewel hij dus wel menig empirisch onderzoeker heeft geïnspireerd, heeft

Bianchi zelf nooit veel met empirisch onderzoek op gehad. Zijn eigen benade-

ring is altijd op het niveau van de ethiek gebleven. Zijn wapens waren voor alles

zijn pen en zijn retorisch vermogen. Hij is er altijd op blijven hameren dat het

opsluiten van mensen in hokken iets barbaars is en in geen enkel opzicht met

'gerechtigheid' in Bijbelse zin te maken heeft en datjezus de bevrijding van de

gevangenen predikte. Dat blijft een krachtig geluid; ook, of misschien wel juist,

in een tijd waarin beveiliging en efficiëntie wel eens de enige waarden zijn die

op justitieel terrein nog lijken te tellen.

Non-gouvernementele criminologie

Aan de ene kant was Bianchi's geloof in 'het goede' in de mensheid en in de mo-

gelijkheid om af te zien van straf zeer optimistisch, zo niet naïef, maar aan de

andere kant was zijn wereldbeeld ook betrekkelijk somber. Een anekdote uit

mijn eigen studententijd moge dit illustreren. Als student vond ik Bianchi's his-

torische benadering van de criminologie weliswaar interessant, maar van het

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen