Revue 2000 - pagina 75

Beschermheren "Gelukkig waren er ook mannen die streden tegen de opvatting dat vrouwen niet geschikt waren voor een wetenschappelijke carrière.jan Willem Moll heeft een zeer belangrijke rol gespeeld in de wetenschappelijke carrière van Tine Tammes. In tegenstelling tot Johanna Westerdijk, de eerste vrouwelijke hoogleraar in Nederland, was Tammes een bescheiden, introverte vrouw. Als Jan Willem Moll niet zo veel moeite voor Tammes had gedaan, was ze niet zo ver gekomen", meent Stamhuis. Tine Tammes deed in 1888 eindexamen Middelbare School voor Meisjes (MSM) in Groningen. Een academische studie was in haar milieu niet gebruikelijk, maar na privé-lessen wis-, natuur- en scheikunde te hebben genomen schreef Tine zich in 1 890 - als een van de zeer weinige vrouwelijke studenten - in aan de Rijksuniversiteit te Groningen. Haar einddiploma van de MSM gaf geen toegang tot de academische examens, maar zij volgde de universitaire colleges ter voorbereiding op MO-aktes. In 1892 behaalde zij de MO-akte natuur- en scheikunde en kosmografie en in 1 897 deed ze eveneens met succes examen voor de akte plant-, dier-, delfstof- en aardkunde. "In de correspondentie tussen De Vries en Moil is er sprake van dat Tine Tammes naar België zou gaan om te promoveren, omdat dat in Nederland niet mogelijk was met alleen MO-aktes. Uiteindelijk is dat niet doorgegaan; Tine Tammes werd in 1911 een eredoctoraat in de plant- en dierkunde verleend door de Groningse senaat." Met ingang van april 1912 nam Tammes, ter vervanging van Moll, wiens gezichtsvermogen sterk achteruit ging, de dagelijkse leiding over de praktische oefeningen in de microscopie op zich, aanvankelijk als 'tijdelijke hulp' en vanaf april 1 914 in de rang van conservator. Al in april 191 1 had de Groningse universiteit, op voorspraak van

vrije Universiteit

amsterdam

Moll, bij het departement een aanvraag ingediend Tammes tot buitengewoon hoogleraar in de leer der variabiliteit en erfelijkheidsleer te benoemen. Acht jaren gingen voorbij totdat het ministerie in 1919 instemde met het buitengewoon hoogleraarschap, na een hernieuwd offensief van de opvolger van Moil. Zij was daarmee de eerste leerstoelhouder in dit vak in Nederland. Vrouw in toga In haar oratie op 20 september 1919 over De leer der erffactoren en hare toepassing op den mensch gaf Tine Tammes een uiteenzetting over de erfelijkheidswetten van J.G. Mendel, het chromosomenonderzoek van Th.H. Morgan en de mutatietheorie van De Vries. In het tweede deel van haar rede, over erfelijke factoren bij de mens, liet zij zich sceptisch uit over de eugenetica, de beweging die door toepassing van erfelijkheidswetten het mensenras wilde verbeteren. Zij was ook tegenstander van de wetten die in sommige staten van Amerika de overheid het recht gaven zwakzinnigen, misdadigers en dronkaards te steriliseren. Over de erfelijke aanleg van de mens was volgens haar nog veel te weinig bekend om tot zulke maatregelen te besluiten. In 1 937 legde Tine Tammes haar buitengewoon hoogleraarschap neer om zich meer aan onderzoek te kunnen wijden. Een huldigingcomité van 35 personen bood haar een geldbedrag aan, dat zij bestemde voor verdere genetische onderzoekingen. Na haar overlijden kreeg het Genetisch Instituut van de Groningse universiteit de beschikking over haar bibliotheek. Haar geschilderd portret, dat door haar familie in 1 948 aan de universiteit werd geschonken, vond een plaats in de Senaatskamer: het is het enige vrouwenportret op een wand met uitsluitend schilderijen van heren in toga.

13

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen