Studentenalmanak 1906 - pagina 251

FARRAGO 235

E T is hier natuurlijk niet de plaats om ook maar

eenigszins te trachten een antwoord op deze vragen

te geven. Ze worden hier alleen vermeld om te

wijzen op de principieele quaesties, waarop we bij

de bepaling van het begrip wetenschap stuiten, quaesties

die zich daarom ook voortdurend opdringen aan ieder, die

met klaar bewustzijn de wetenschap wil beoefenen.

Maar kunnen wij hier niet op de gestelde vragen ingaan,

ons onderwerp brengt mede dat we toch op enkele princi-

pieele factoren in het begrip wetenschap onze aandacht

bepalen.

Zonder twijfel sluit het begrip wetenschap altijd het begrip

z e k e r h e i d , g e w i s h e i d , in. Zekerheid is eene gewaar-

wording in ons bewustzijn, die velerlei graden en velerlei

oorzaken en gronden heeft. Ook oorzaken: de eene onder-

zoeker is tengevolge van de gesteldheid van zijnen geest

en van zijn lichaam, door opvoeding, gewoonten en levens-

omstandigheden veel eerder geneigd zekerheid te gevoelen

dan de andere. Maar vooral gronden: één grond van

zekerheid is de waarneming, een andere het logische

denken, een derde autoriteit en getuigenis; maar zekerheid

kan ook steunen op een algemeen besef, en op intuïtie.

EZE gronden geven niet alle denzelfden graad

van zekerheid, een graad die bepaald wordt naar

de bewijskracht. Men kan w e t e n dat een ge-

tuigenis waarachtig is, maar de bewijskracht voor

anderen hangt af van het vertrouwen, dat men, uit intel-

lectueel en moreel oogpunt, aan den getuige meent te

mogen schenken. Ik wil een sprekend voorbeeld geven.

Het scheppingsverhaal in het eerste hoofdstuk van Genesis

staat daar als een bericht van hetgeen geschied is >in den

beginnet, als geschiedenis. Wanneer Linné op dit verhaal

zijne opvatting van de biologische soorten grondt, zegt

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen