Studentenalmanak 1906 - pagina 265

FARRAGO 249

secundaire afgeleid worden van het Goddelijke weten als

het primaire, dan kunnen wij het Goddelijke wezen ons niet

als het onbewuste denken. De wetenschap zelf verbiedt

het ons.

0 0 moet dan, wanneer de wetenschap ons leiden

zal tot eene wereldbeschouwing, de groadtrek, het

karakter dier wereldbeschouwing theïstisch zijn

Met den naam van idealisme kunnen we haar niet

aanduiden, daar deze wijsgeerige richting, naar het nu

eenmaal aangenomen spraakgebruik, niet eene is, die leert

dat wij in de wereld ideeën kennen, maar dat de buiten-

wereld van het kennen afhankelijk is, geen onafhankelijk,

zelfstandig bestaan heeft. Het verklaart niet de reëele wereld

buiten ons, maar heft haar op, neemt haar weg

De theïstische wereldbeschouwing daarentegen leert dat

zulk eene wereld bestaat, onafhankelijk van ons men-

schelijk kennen, van onzen geest, maar niet onafhankelijk

van d e n Geest, van God. Zij is niet dualistisch; zij

stelt niet stof en geest als twee onderling onafhankelijke

wijzen van bestaan naast elkander; zij is ook niet monis-

tisch in dien zin, dat zij stof en geest als twee zijden

van hetzelfde wezen beschouwt; wel zou zij monistisch

kunnen genoemd worden, in zooverre zij het Goddelijke

zijn en weten als het onafhankelijk voor zich bestaande,

alle ander zijn en weten als het afhankelijke, secundaire,

doet kennen; het verdient echter geen aanbeveling dit

adjectief bij theïsme te gebruiken, omdat het tot verwarring

aanleiding geeft. Wat dan de stoffelijke wereld met hare

krachten, onafhankelijk van ons \\eten, is; hoe zij niet

de goddelijke ideeën zelve, maar uitdrukking, realiseering

van die ideeën is, dat kan uit den aard der zaak zelf

geen wetenschap ons ooit leeren. Door Gods wil bestaat

zij en zal zij blijven bestaan; zij is zijne schepping, zij heeft

haren grond en haar doel alleen in Hem.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen