Studentenalmanak 1906 - pagina 256

240 FARRAGO

in het weten, zijn eischen van het gemoed, zonder welke

de meest positieve wetenschap niet zou bestaan, uit welke

oude vraagstukken hunne levenskracht putten en nieuwe

opkomen. En eindelijk, wie alleen van het discursieve denken

vooruitgang van de wetenschap verwacht, handelt onredelijk,

want de intuitie heeft ook op het gebied der natuurweten-

schappen hare waarde en is op psychisch gebied onmisbaar.

Zelfs onder de beoefenaars van de wetenschap der mathesis

onderscheidt Poincaré logische en intuitieve geesten. »Les

deux sortes d'esprits sont également nécessaires aux progrès

de la Science; les logiciens, comme les intuitifs, ont fait

de grandes choses que les autres n'auraient pas pu faire«. ^)

Ja hij gaat zóóver, dat hij van een mathematicus, die een

der meest abstracte vraagstukken van de theorie der functies

trachtte op te lossen op eene eigenaardige manier, zegt,

dat deze voor zijne oplossing had »je ne sais quelle certitude

morale«. ^)

Inderdaad, het subject der wetenschap is de geheele mensch.

ANNEER dan nu de wetenschap moet leiden tot

een alles omvattende wereldbeschouwing, dan ligt

de vraag voor de hand welke grondtrekken die

wereldbeschouwing zal vertoonen. Immers, wereld-

beschouwing is theorie der wereld, eene verklaring van het

bestaande uit beginselen; de beginselen der theorie geven

haar karakter aan. Kan eene theorie op één grondbeginsel

rusten, dan heeft zij meer waarde, omdat zij dan tegen-

spraak in de verschillende grondbeginselen uitsluit en meer

helderheid geeft. Naar één zulk een algemeen beginsel ter ver-

klaring van de wereld is dan ook ten allen tijde, zoolang er

gephilosopheerd is, gezocht. Het materialisme, het idealisme,

1) H . Poincaré. La Vafeur de la Science, bldz. 15.

2) 0 . 1 . bldz. 13.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen