Studentenalmanak 1907 - pagina 157

149

is het boek der Pensees en min of meer zijn Provinciales.

Met den auteur dier geschriften maken we dus inzonderheid

kennis; van Pascal, zooals hij toen was, vormen we ons

een beeld.

En hoe zou dat ooit de natuurlijke, onbegenadigde

mensch kunnen zijn, waar beide boeken vervaardigd werden

na zijne tweede bekeering? Neen, de P a s c a l der Pensees

i s e e n c h r i s t e n ot juister nog een k l u i z e n a a r u i t

Port-Royal.

Die beperking is noodzakelijk, In den kring van het

klooster is dit werk gerijpt, in die omgeving rezen de ver-

schillende gedachten bij hem op en het leven daar heeft

er een onmiskenbaar stempel op gedrukt. »Ce livre de

theologie est un livre de piété et presque un ouvrage

ascétique« ^) Niet, dat de kloosterlingen zich in een mon-

nikspij of zusterkleed hadden gestoken. Pascal zelf was, in

den eersten tijd van zijn verblijf, nog op en top een man

van de wereld, »un vrai bel esprit« (gelijk M. de Saci hem

prijst). Doch wel droeg het leven in die retraite over 't geheel

een eigen, ongewoon, nieuw karakter. En, zegt prof Quack,

»we meenen, bij benadering, het type van Port-Royal 't

best te kunnen weergeven door het te noemen het type

der Christelijke Alcestis.«

Die twee woorden vatten inderdaad veel saam, dat het

bijzondere, karakteristieke van het »leven« der Port-Roya-

listen kennen doet. Voor het specifiek-christelijke van hun

»leer« geeft het geen enkele aanwijzing. M e t ' t oog daarop,

ware »Jansenistische Alcestis«, wellicht beter, ofschoon die

verbinding wel wat lijdt aan pleonasme.

Evenwel, het komt hier vooral aan op den Alcestiskant

der dubbelfiguur. Zij stelt dan voor den »honnête homme«,

den »homme d'honneur«^): hij is niet vrij van zekere hoog-

1) Vin et, 1,1, pag. 205,

') Cf, Quack en Sainte-Beuve.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen