Studentenalmanak 1907 - pagina 160

Ï52

gemakzuchtig zoeken naar het aangename en rustige (la

commodité et la tranquillité).

Pascal houdt den epicuristischen philisoof voor > la nature

au complet sans la grace.« ^) Dat is deze steeds voor hem

geweest en het beroemde» entretien avec M. de Saci,« dat hij

veel vroeger, bij zijn intree in het klooster hield, is voor een

groot deel aan de uiteenzetting van die opvatting te danken

Trouwens het overige deel van dit onderhoud is voor ons

doel niet minder merkwaardig. Het handelt over den tegen-

voeter van den pessimistischen Montaigne. Die meent, dat we

zelf ons best gelukkig kunnen maken. God recht kunnen

kennen en liefhebben, al onze ondeugden kunnen meester

worden, alle deugden ons toeëigenen >et ainsi nous rendre

saints et compagnons de Dieu.« Het andere uiterste dus,

even slecht volgens Pascal, verpersoonlijkt in den wijsgeer

Epictetus! En nu heeft hij zich wel nooit direct tegen dezen

stoïcijn gericht, maar.- is diezelfde geest van zelfverheffing,

van eigengerechtigheid en van menschvergoding niet aange-

vochten in de Provinciales, al is het ook, dat die geest zich

dan dekt onder een namaak der christelijke wapenrusting

en zich verschuilt achter het mom van een schijnbaar vroom

Jezuietisme ?

Aldus begrijpt men, hoe Pascal in ieder gevecht zich

zelf geheel en al geeft en moet geven. Er is bij hem wel

instemming met de bezwaren van Port-Royal, doch zij even

aren de zijne op verre na niet. Voor hem staan levens-

quaesties op het spel; zijn geheele zijn is in geding, zoowel

wat betreft zijn hoofd, zijn hart als zijn hand. Daarom treedt

hij op met volle energie, met al zijn qualiteiten, in zich ver-

eenigend den denker, den persoon en den Christen. Pascal

stelt zich als een i n t e l l e c t u e e l e, r e l i g i e u z e i n d i v i -

dualiteit.

1) Port-Royal van Sainte-Beuve, II, pag. 399. Op pag. 401: „Un

exemplaire complet et tempere de la nature même",

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen