Studentenalmanak 1912 - pagina 188

180 FARRAGO

zien in den schuwen peinzenden knaap een ongewoon talent.

De schoolmeester noemt hem »een genie«. Thomas zal

dominé worden

Hij is niet gelukkig, de jeugdige student van Edinburg.

De rationalistische geest der Universiteit waar de ledige

jongens hoofden opgevuld worden met phrasen over voor-

uitgang van den mensch, duistere tijden en vooroordeelen

is in strijd geraakt in hem met de levens-ernstige diep

hem ingeprente lessen zijner moeder. Hij gevoelt het zeer

helder, wat thuis voor het ééne noodige gold, dat is hier

vergeten bijzaak. De God van den Bijbel wordt hier niet

meegerekend. Immers men ziet en hoort Hem niet. Daarom

spreekt men niet meer over Hem en vergeet Hem vanzelf.

En onder anderer suggestie, ondanks zichzelve gaat hij

langzamerhand aan het ouderlijk geloof ontgroeien.

Het wordt Carlyle een verschrikkelijk ernstige zaak. Hij

kan geen dualiteit verdragen tusschen hoofd en hart, theorie

en praktijk. Zooals hij gelooft, zoo denkt hij, zoo doet hij,

zoo is hij. En zijn twijfel gaat steeds dieper. Hij leest

veel, hij bestudeert het materialisme van Bentham en

Diderot, hij is onmachtig tegenover de logische kracht

hunner gesloten wereldbeschouwing, hij wordt gedreven

tot loochening van het bestaan van God en van zijn eigen

geestelijke persoonlijkheid en de wereld wordt hem de

onmetelijke levenlooze stoommachine die in eeuwige onver-

schilligheid voortrolt, zonder doel, zonder wil, zelfs zonder

vijandschap, kracht bestedend, kracht (ook de zijne) ver-

bruikend en vernielend.

De strijd wordt in Carlyle tot smart, onzegbare smart

in zijn stille ziel. Afgesloten van de buiten-wereld, werkt

hij slechts en mijmert. Hij lijdt aan maagkwalen en zenuw-

overspanning, verlangt naar den dood en denkt soms aan

zelfmoord, 't Eenige wat hem bij-blijft en troost is de

natuur van zijn plicht en zijn innerlijke liefde voor de

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen