Studentenalmanak 1912 - pagina 186

IETS OVER CARLYLE.

N onzen tijd doet zich een groote behoefte aan

persoonlijkheid en waarheid gevoelen, aan per-

soonlijke waarheid. Dit is meer dan reactie op

het rationalisme en deïsme van de iS^^ eeuw.

Misschien mogen we zelfs zeggen dat na onzen tijd de

mechanische logica van het materialisme nooit weer zoo

stout aan het woord zal komen. Want de 19'e eeuw

verscheen met haar beide figuren van Goethe en Carlyle.

In deze heeft zij beleefd de renaissance van het persoon-

lijke leven, de verlegging der waarheid van uitwendige

autoriteit naar innerlijke behoefte en ervaring, de verplaat-

sing der historische waarde uit den gang der zichtbare feiten

naar den achtergrond van het willen en werken der helden.

Zij beiden zijn het geweest die tegenover de tyrannie van

een zuiver natuurlijke wereldverklaring uit mechanische

oorzaken en werkingen zich bezonnen hebben op de

blijvende rechten der persoonlijkheid. De geschiedenis zal

altijd met deze beide moeten rekenen, Goethe den leer-

meester en Carlyle den leerling. Wij vestigen een oogenblik

voorbijgaande en zoo mogelijk ook blijvende aandacht op

den tweede, Thomas Carlyle, die ons ongetwijfeld het

meest nabijstaat.

* * *

Ik zie hem zoo gaarne, ik breng hem mij zoo gaarne

te binnen, den Schotschen boer, zooals Patrick hem ons

teekende.

Zijn verwaarloosd uiterlijk, de volkomen afwezigheid

in zijn verschijning van vriendelijkheid, vorm en luxe, de

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen