Studentenalmanak 1912 - pagina 192

184 FARRAGO

digheid. En zooals deze innerlijke kracht in zijn geestelijk

en lichamelijk bestaan haar openbaring vindt, zoo moet hij,

niet naar consequentie maar naar intuïtieve drang, de

gezamentlijke lichaamswereld als openbaringsvorm van een

innerlijke kracht Gods aanzien.

Goethe heeft de gedachte der mechanische materie

omgezet in die der harmonische, noodzakelijke schoonheid,

en terwijl hij zoo het utilicistisch mechanisme zijner dagen

overwint door zijn aesthetisch pantheïsme, doet Carlyle

hetzelfde door zijn ethisch symbohsme.

Symbolische wereldbeschouwing »philosophy of clothes«,

dat is het wat Carlyle van Goethe leert. Het symbool is

als een kleed, dat deels verbergt, deels openbaart. Hier

komt zwijgen en spreken tezaam. Alle zichtbaarheid is een

symbool, een kleed van het geestelijke, het oneindige.

Voor zoover ze spreekt, is ze symbool, dus van betrekke-

lijke waarde, voor zoover ze zwijgt, is ze gevuld van het

goddelijke, en dus van eeuwige waarde. Het groote dualisme

in de wereld is spreken en zwijgen, openbaring en verbor-

genheid. Altijd wijst ons Carlyle uit de verwarrende veelheid

van verschijningen en problemen terug naar het ééne en

wezenlijke. Indien de mensch het symbool voor de werke-

lijkheid aanziet, zegt hij, hij heeft het doel van zijn leven

gemist. En 't is een mooi woord, vol van geloovig pathos,

dat Carlyle bij elke gelegenheid weer waagt uit te spreken:

»dit eene is alles, al het andere is niets«, dat als een Bijbel-

woord klinken moet in het oor van een door veel zoeken

en veel mistasten vermoeid, verbijsterd hart.

Maar symbolen zijn kleederen, die verouden, zoodra

smaak en cultuur zich wijzigt. Dan ontstaan de arme, critische,

sceptische tijden, waarin men aan de echtheid der vormen

twijfelt, zonder de kracht en het geloof te bezitten ze te

doordringen en weg te nemen. Zulk een tijd is ook nu

aangebroken. Wat te doen? Zullen we met Rousseau tot

de natuurstaat terugkeeren? In zijn vertwijfeling over d§

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen