Studentenalmanak 1912 - pagina 190

182 FARRAGO

oogenbHk was de aard van zijn ellende veranderd; niet

meer vrees was ze en jammerende smart, maar veront-

waardiging en vuurschietende uittarting.

»Zoo had »das ewige Neinc oppermachtig door alle

hoeken van mijn bestaan, van mijn ik, heengeschald en

toen gebeurde het dat mijn gansche ik opstond in aange-

boren, van God geschapen majesteit, en met nadruk zijn

protest daartegen riep. »Das ewige Nein« had gezegd:

»zie, gij zijt vaderloos, uitgeworpen; en het heelal behoort

mij (den duivel)«, waarop mijn gansche ik slechts het

antwoord vond: »Ik ben niet de uwe, ik ben vrij en haat

U voor eeuwig.« 't Is van dit oogenblik, dat ik geneigd ben,

mijn geestelijke wedergeboorte te dagteekenen, misschien

begon ik onmiddelijk daarna een man te zijn«.

Thomas Carlyle »begon« een man te zijn. En zijn

gansche leven werd de voortzetting hiervan, een krachtig

streven naar geestelijke mannelijkheid. Want de strijd was

met deze daad van opstand tegen het materialisme niet

gewonnen. De aanvallen van twijfel herhalen zich, met

oude kracht en Carlyle heeft steun noodig op den duur, en

leiding. Hij komt in aanraking met de Duitsche klassieken,

het eerst met Schiller. Lang echter leest hij hem niet.

Schillers gevoel is edel en frisch, maar zelden doordringend.

Zijn gedachte is hem speculatief te begrengsd. Hij is het

type van den 19de eeuwschen ernstigen liberaal. Dan wendt

hij zich tot Goethe. En deze harmonische mensch wordt

zijn leidsman op het nieuwe levenspad. Toch wordt Carlyle

geen Goethe-aanbidder. Medemenschen hebben voor hem

slechts betrekkelijke waarde. Zijn karakter is in de eerste

plaats zichzelf. Zoo is hij ook zijn overwinning begonnen,

alleen. Geen autoriteit, geen uitwendige letter, zelfs niet de

liefde van zijn moeder is in staat hem van den afgrond

terug te brengen.

Het is slecht persoonlijke waarheid.

E^n zeer zuiver inwendig proceg.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen