Studentenalmanak 1913 - pagina 161

FARRAGO 147

is, niet zijn te identificeeren met de wetten, die 't wereld-

gebeuren ons verklaren. De zedelijke beginselen zijn de

maatstaven ter beoordeeling van goed en slecht; die ons

leeren, dat 't zijnde moet vervangen door 't behoorende.

En de wereldwetten willen een verklaring geven van het

zijnde. En die twee, we gevoelen 't dagelijks, als we

volgens de normen willen leven, en ons storen aan de

zedelijke beginselen, hoe b.v. waarheid vaak schade brengt

in stee van voordeel, en hoe er dus is een groote kloof

tusschen wat wij zoo gaarne als eenheid zagen. ^)

Ze vormen geen eenheid, en als wij ze toch als eenheid

beschouwen, dan loopen wij gevaar in groote lijdelijkheid

te vervallen, onze persoonlijkheid te verdringen — en dat

alles misschien wel dooreen »ontzettend vroom geredeneer«,

waarvan de slotsom is, dat wij alles, ook ons eigen leven

tot Gods raad terug leiden, ons zelf geheel passief maken,

alle plichtbesef van onze schouders schudden, ons aan geen

normen meer storen, en een vrij leven rustig en genoeglijk

slijten. Doch zoo zijn wij geen menschen, geen persoonlijk-

heden meer gebleven: zoo leven wij niet meer, maar worden

eer geleefd.

De zedelijke beginselen, de normen, moeten er dus

bij komen om 's menschen karakter te vormen; van hen

moet k r a c h t uitgaan op den mensch; ze moeten, zal 't

goed zijn, 't i d e a a l wezen voor den in de werkelijkheid

levenden mensch.

Zoo redeneeren ook de aanhangers van de > morale

indépendante« en maken tot zedelijk beginsel het doen van

de »deugd om deugd«. Nu is dit een schoone abstractie,

die den philosoof wellicht zeer zal kunnen bekoren, zoolang

') De verklaring moet gezocht in den zondeval. De zedelijke be*

ginselen moeten in Gods wereldplan begrepen zijn. Gods wereldplan was

op die normen gefundeerd. Wereldwetten en normen vielen in den staat

der rechtheid dan ook saam. 't Proefgebod kan niet genoemd een zedelijk

beginsel.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen