Studentenalmanak 1915 - pagina 134

126 FARRAGO

Maar ook al was 't mogelijk, dat de rede op zich zelf ons

geheele gemoedsleven onderwerpen en bedwingen kon, dan

had daarmee—de zaak nog alleen psychologisch beschouwend

— nog geen zelfverloochening plaats gehad. Want »zelf« is

de mensch niet alleen als voelend, maar ook als denkend

en willend wezen.

*

Trekt Epiktetus alzoo een scheur in 't wezen van den

mensch, ook Plotinus en de verschillende richtingen, die

zich min of meer bij hem aangesloten hebben, heeft de

eenheid van den mensch losgelaten en 't lichamelijk bestaan

en 't leven van de lagere ziel losgemaakt van zijn eigenlijk

wezen. Maar daarom kan er ook bij Plotinus van zelfver-

loochening eigenlijk geen sprake zijn. Wie eerst, wat ver-

loochend moet worden, niet meer tot zijn wezen rekent,

moet misschien nog veel, maar behoeft niet meer zichzelf

te verloochenen.

De moeilijkheid, die bij Plotinus' metaphysica zich opdoet,

keert bij zijn ethiek en psychologie terug. Blijft 't daar

onverklaarbaar, hoe uit 't eene, dat noch rede noch wil bezit,

de veelheid kan te voorschijn komen, hier dringt zich de

vraag op, hoe de mensch uit de veelheid en gebondenheid

van zijn lichaam tot 't eene en goddelijke kan terugkeeren.

Is de lichamelijkheid alleen negatie, louter privatio, doordat

't licht, niet verder uitstralend, omsloeg in duisternis, dan

is er slechts tweeërlei bevrijding mogelijk.

Of 't licht zal verder moeten doorstralen, de geest zal

dieper moeten doordringen en zoo 't lagere overwinnen;

maar dit is onmogelijk, want juist doordat 't licht en de

geest hun uiterste bereikten, is de duisternis en de lichame-

lijkheid ingetreden. En dit zou tenslotte toch nog maar

verlegging van de grens zijn. Dan blijft slechts een tweede

mogelijkheid open, dat de lichtbron zichzelf en daarmee

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen