Studentenalmanak 1915 - pagina 157

FARRAGO 149

Maar in Van Eeden is toch iets hoogers, dan liefde

voor het Woord en koestering van de stemming. Ik voel

hem dichter staan bij de vroegere mystieken dan bij de

nieuwere kunstenaars. Ik voel een waarachtig streven in

zijn woorden, een ernstig zoeken in zijn leven.

En hooger dan de woorden en de schoonheid staat

bij hem het eeuwige en tijdelooze, dat ze omzweven in

gelijkenissen : „Wie deze mijne woorden niet ziet als levende

vingers, blank en hartstochtelijk omgrijpend het allermeest

geliefde, angstig omklemmend, wat meer is dan de Gedachte

denken en het H art voelen kan, die verstaat ze niet". ^)

En wat hij zoekt? ,,H et is volstrekt niet een sensatie, een

bizonder sterke, of mooie sensatie, een kunstsensatie of

schoonheidssensatie — o neen! het is een ander leven". ^)

Niemand verwachte van mij een zwellend lofgedicht

op Van Eeden. En ik zal hem niet oppronken met klater­

goud van woorden of hem omhangen met versierselen van

grove gedachten, zooals men een kermispop doet bij slag

van bekkens en kopermuziek: moge mijn taal slechts de

fijnheid zijner wereld niet krenken en niet anders spreken

dan de waarheid in hare eenvoudigheid!

Het mystieke van onzen dichter toont zich al dadelijk

in de allerwege treffende scheiding tusschen de twee

werelden. De eene van de koele, starre rede, die zoo vaak

voor de eenig waarachtige wordt gehouden, de andere die

van den innerlijken wil, waar is het stralende licht en de

klare, onmiddellijke apperceptie van het eenig wezenlijke

achter den schijn. Dat onderscheid ten grondslag liggend

aan de dichterlijke philosophie in het Lied van Schijn en

Wezen, toont weer den dualistischen achtergrond van het

Neo­kantianisme, in welks worstelingen Van Eeden mede­

streed met al de kracht van zijn temperament. In zuiver

1) Joh. Viator, p. 307.

2) J. v., p, 341.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen