Studentenalmanak 1915 - pagina 136

128 FARRAGO

kan alleen door wil beheerscht en vernietigd. Eerlijkheids-

halve moeten wij erkennen, dat bij Schopenhauer 't intellect

den wil ook niet doodt, maar alleen den weg aanwijst,

waarlangs hij zichzelf vernietigen kan. Maar dan keert hier

ook de moeilijkheid in al haar zwaarte terug; hoe kan

iemand of iets zichzelf vernietigen} Hoe kan de wil zichzelf

verneinen? Al is 't mogelijk, dat de wil zichzelf verzwakt

en verslapt, zich beperkt en inkrimpt, er blijft ten slotte

nog altijd eenige wil over en hoe dat laatste overblijfsel,

zonder eenige hulp of macht van buiten, zich opheffen en

vernietigen zou, laat zich niet denken.

Zoo blijkt dan, dat wij bij de zelfverloochening, enkel

als psychisch verschijnsel, aan ons zelf en de immanentie

niet genoeg hebben. Zal er werkelijk zelfverloochening

plaats vinden, dan moet er een bovenwereldlijke en trans-

cendente factor bijkomen, die bij de Christelijke opvatting

zeer ernstig zal blijken mee te rekenen.

*

* *

Nu is de zelfverloochening — alleen nog psychologisch

bezien — ook op Christelijk standpunt een mysterie, om

niet te zeggen een paradox. Zij is toch een daad van ons

Ik, die 't tweevoudig, ja tegenstrijdig karakter draagt van

ja en neen, wel en niet, bevestiging en ontkenning tegelijk.

't Is 't poneeren van het Ik in de opheffing, en de

opheffing van 't Ik in 't poneeren. *

't Is de bevestiging van zichzelf in de ontkenning, en

de negatie van zichzelf in de bevestiging.

't Is de zelfhandhaving in de verloochening, en de ver-

loochening van zichzelf in de zelfhandhaving.

't Is zichzelf, 't subject van het willen, niet te willen.

En nu kan men wel onderscheiden tusschen ouden en

nieuwen mensch, maar dit is een ethische onderscheiding,

die op psychologisch terrein niet doorgaat. Ons Ik valt niet

samen met den ouden- of nieuwen mensch; er is maar één

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen