Studentenalmanak 1915 - pagina 158

150 FARRAGO

mystieken lijn was de suprematie begrijpelijkerwijze aan

de intuitie. Zoo duidelijk spreekt dit ook uit de woorden

van Johannes Viator, waar zijn ziel lang omprangd door

dorre abstractiën, plots voor het fijnere intuïtieve voelen

van Marjon's gemoed opengaat. ,,Maar telkenmale en dit

was vele malen, dat ik mij de grootere waande en onbe-

grepene, ben ik tot beschaming gekomen, bespeurende dat

haar teeder-licht, wijd-stil voelen schooner en hooger was

dan mijn compact verstand. Want deze vlottende, teedere,

blinkende lichtnevel omvangt meer van het eeuwig schoon

en dringt verder in het wezen Gods, dan mijn zwaardere,

vastere gedachten". (J. V. p. 316).

Hier toont zich Van Eeden tegelijk in een ander Hcht,

dat van den denker. Want niet alleen ziener dichter is hij,

maar ook denker en naar verzoening dier twee personen

zoekt hij met onvermoeiden kracht. Zoo sprak hijzelf met

een zekere voorliefde van wetenschappelijke mystiek en de

wetenschap was voor hem niet als voor Bergson's leer-

lingen een minderwaardig gewroet van dorre geesten en

in duffe studiecellen zwoegende boekenknechten, maar ook

zij had hare waarde, mits ze niet pretendeere het mysterie-

volle heelal in cijfers en mathematische formules uiteen te

kunnen doen vallen en daarmee het ware wezen der dingen

voor aller oog te hebben blootgelegd. ^) Ze moest zich

aanpassen aan het dichterschap en het zienerschap en tot

de conclusie komen, waartoe de zieners reeds lang waren

gekomen, dat onze aan ruimte en tijd gebonden maatstaven

slechts relatief zijn. Vandaar Van Eeden's ingenomenheid met

de nieuwe grondlegging der natuurwetenschap door prof.

Lorentz te Utrecht in zijn betrekkelijkheidsleer, waardoor

de wetenschap aan de mystici van alle eeuwen de hand der

1) Vergelijk ook de woorden van Joh. Viator: In de schoonheid

zie ik de K ede niet — en m de Rede zie ik de schoonheid niet. Beiden

wil ik, maar in den mensch zullen ze elkander niet volkomen bereiken.

Pag. 365.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen