Studentenalmanak 1915 - pagina 160

152 FARRAGO

licht des geluks, en de wereld was één schoon geheel van

goddelijke harmonie en Liefde ^) —

Het is een religie, die hier aan de menschheid wordt

gepredikt, met al de wonderlijke attractie van v. Eedens

woordenapostelen. Ook Nietzsche de dichter-ziener had eens

den toekomststaat aanschouwd en met de extatische klanken

van zijn „Also sprach Zaratusthra" de wereld doen huiveren

van schoonheidsontroering. Nietzsche's fout was zijn tot

waanzin opgevoerd individualisme, in de leer van den

Uebermensch culmineerend in schreeuwende heiligschennende

onbarmhartigheid! Ook Van Eeden wilde den Uebermensch,

maar niet als geweldenaar met den elementairen macht

zijner ikheid neerbonzend en vertredend zijn zwakkere mede-

schepselen, maar den zachtmoedigen, koninklijken, bewust

van het heilige licht der godheid binnen in hem, dat straalde

diep in de ziel van al zijn broederen! Daar was de pan-

theistische gedachte van het Al-Eene, die haar nauwe ver-

wantschap toonde met Boeddhisme en Brahmanisme. Maar

niet vinden we hier het absolute illusionisme van Boeddha's

leer met haar Nirwana van volkomen vernietiging van het

schijnaanzijn. Het was een reëele godgedachte die huiverde

door die subtiele Ellenklanken:

Veel-veel-wit madelieven staan,

Goudene hartjes in 't sneeuwwitgespreide,

Zien niet eikanderen — elk zich 't benijde

Zonnekind wanend, zien zij den Vader aan —

Vader! zeg hun, dat Gij in allen woont,

Buig den hoogmoedigen; open den dicht-

nog gewouwenen kelk, dat elk aan allen toont

Uw licht zongezicht —

Wel was geheel en al in Boeddhistischen lijn de gedachte

van het Lijden en de offeringswet in de „Ellen" en Joh.

1) De toekomstrehgie vindt men ook ontwikkeld in v. Eedens art.

„Koningschap en dichterschap" in de Gids 1910, 38e jrg.„ dl. IV,

p. 387-412. Ook nog onlargs in een lezing te 's Hage.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen