Studentenalmanak 1915 - pagina 133

FARRAGO 125

Haar van deze beide zijden beziende, is er wel eenige

aanmerking te maken op de gegeven voorstellingen.

Epiktetus moge onderscheiden tusschen een wereld, die

wel — en een, die niet in onze macht staat; de grenslijn

valt toch niet, waar hij die getrokken heeft. Onze eigen

ervaring en ook de geschiedenis leert, dat ieder, min of

meer, verandering en omkeer kan teweeg brengen in 't leven

der menschen en der wereld. En al staat 't vast, dat wij

daarmee niets veranderen aan 't 'we.reXdplan; 't is toch aan

den anderen kant ook waar, dat onze wilsuitingen meege-

rekend zijn als factoren, om 't oorspronkelijk plan te ver-

wezenlijken, ja, dat zij een deel — en niet 't geringste —

uitmaken van de wereldgeschiedenis zelf.

Maar ook al zou de grenslijn loopen, zooals Epiktetus

die zich denkt, dan heeft bchopenhauer reeds terecht opge-

merkt, dat, wat niet in onze macht staat, daarom nog wel

in eenige andere betrekking tot ons staan kan. ovx iep ^niv

is niet identisch met ov nqos ^^aa. Wij gevoelen allen dagelijks,

wat machtigen invloed de wereld buiten- en rondom ons

heeft. Zij ontroert ons op allerlei wijze. Zij brengt ons in

verwondering en jaagt ons vrees aan; zij geeft ons stof tot

juichen en tot klagen; zij doet ons opspringen van vreugd

en neerzinken van droefheid; zij wekt de schoonste ver-

wachtingen in ons op en drijft ons tot wanhoop. En nu

moge Epiktetus zeggen, dat de mensch juist die aandoeningen

moet overwinnen door zijn intellect, maar dan ziet hij toch

voorbij, dat onze rede niet los en vrij tegenover ons ge-

moedsleven staat, maar daarvan de macht en den invloed

ondergaat. En tenslotte valt dan ook de beslissing over

ons leven niet in ons intellect, maar in onzen wil. Niet

onze affecten of ons intellect op zichzelf, maar deze beiden

samen leiden ons tot de wilsdaad, waardoor wij ons zelf

verloochenen. Niet als voelend, niet als denkend, maar als

willend Ik volvoert de mensch, wat hem te doen bevolen

is, en dus ook den eisch der zelfverloochening.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen