Studentenalmanak 1915 - pagina 145

FARRAGO 137

aanwijzing kon geven naar die geheimzinnige eilanden van

vuur en die ijslanden van abstractie en liefde. ^)

Om de nieuwere mystiek, zooals die zich ook bij

onzen van Eeden openbaart, te verstaan, zullen we dus

tot Plotinus' philosophic moeten terugkeeren, maar deze

is op haar beurt weer niet te vatten buiten verband met

de Helleensche kuituur, die met hem in grijzen ouderdom

stierf. Slechts enkele woorden kunnen we aan deze samenhang

wijden.

In de Grieksche oudheid was het intuïtieve element vooral

belichaamd in den donkeren, mysterievollen Dyonisuscultus

met zijn diep-pessimistische levens- en wereldbeschouwing^).

In het gezicht van de statige tempels met haar witte zuilen-

rijen, waarom de avondzon haar innig gouden licht deed

wijlen, zongen de Bacchanten in harige bokkenvellen gehuld

en door het felroode druivenbloed beneveld, hun dythiramben

uit, daarbij het sneller en sneller vallende rythme door de

bewegingen der lenige, gespierde leden begeleidend in al

wilder en gepassioneerder dans, tot zij op een hoogtepunt

van extase, in de diepten der wereldsmart blikten en hun

ontroering in woeste kreten uitschreeuwden. — Nietzsche

heeft ons in zijn „Geburt der Tragödie" aangetoond, hoe

vreemd de beschaafde Griek met zijn Apollinische schoon-

heidsreligie tegenover dit extatisch verschijnsel moest staan,

maar hoe hij tot diep in zijn ziel een flauwe weerklank

moest voelen bij die barbaarsche Dyonisuszang. Dat was

de pessimistische ondergrond van zijn karakter, die zoo

sterk sprak in de Silenussage en ook aan de grootsche

structuur der tragedie ten grondslag lag. Om dat pessimisme

te onderdrukken moest de Griek den sluier van een schoonen

^) In zijn „Tresor des humbles", het gouden boek der moderne

mystiek.

^) Bij het volgende zijn we ons natuurlijk bewust niet volleaig te

zijn. We willen slechts hoofdlijnen aangeven. Over de verschillende mysteriën

vooral de Eleusische) spreken we daarom niet.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen