Studentenalmanak 1916 - pagina 139

FARRAGO 123

vlotte, "vlugge dialoog als in een blijspel, vol uitgelaten

scherts en dartelheid, vol van de zotste capriolen van

eristiek­beoefenende sofisten.

Maar enkele ernstige overwegingen vinden we hier

eveneens. Socrates doet onderzoek naar de waarde der

inioTijfir} — een bekend thema — en maakt de opmerking,

dat eigenlijk het ,,weten" ons eerst het recht gebruik der

dingen leert. Op zich zelf, „an sich" is geen ding goed of

kwaad, slechts ddiücffgov. Het gebruik alleen geeft ze hun

waarde. Maar welk gebruik ? In dit vragen spreekt 't sterk­,

klaarbewuste subjectieve karakter van d e n tijd, dat we

zelfs in 't hedonisme van Aristippos nog vinden. Gezondheid,

rijkdom, macht zijn niets op zich zelf; worden ze verkeerd

gebruikt, dan kunnen ze den mensch ten verderve zijn. Het

rechte gebruik vraagt dus om een recht „weten". Enkele

,,wetenschappen", beter TÏivai, worden nu uit dit oogpunt

nagegaan: het handwerk, het ambacht — maar dat leert

de dingen alleen produceeren. Hebben die producten dan

wezenlijk waarde? Dit hangt immers weer af van het gebruik

en het gebruik van het ,,weten". W e zijn nog niet verder.

Muziek dan b.v. ? De muziek leert ons de tonen, de

melodie voortbrengen. Heeft die melodie in zich zelf waarde?

Dit hangt weer af van het gebruik en het gebruik van het

,,weten". We zijn nog niet verder En toch wel. W e gaan

bevroeden, dat Plato alles wil heenrichten naar de ziel, de

individueele ziel als voorloopig doel. Wat heeft de ziel er

aan — dat zal beslissen over de waarde der dingen.

Maar er is meer! De mensch is immeis ook X,>o» nohTixóv.

De veldheerskunst wordt gewogen. — Diè leert het

belang van den Staat voortbrengen. Daar heeft de Staat

wat aan! Ja, die zal waarlijk alles kunnen gebruiken — de

groote gemeenschap, die recht heeft op aller gave, op aller

kracht. Nu is het ^^Wdoel gevonden.

Twee metterdaad zeer rijke gedachten meenen we in

dezen dialoog dus aangewezen te hebben.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen