Studentenalmanak 1916 - pagina 130

114 FARRAGO

te leveren op de sofistiek, niet reactionnair te werk ging,

geen schrede terug deed op den weg van 't denken.

Het subjectieve bewustzijn was veroverd, den strijd

hierom zien we ook Plato strijden en op grond alleen

daarvan is zedelijk, ethisch handelen in eigenlijken zin

mogelijk, is dus mitsdien ook alleen een ethiek mogelijk.

De eerste Socratische dialogen, met name Laches, Charmides,

Hippias I en II en Euthyphro toonen ons den strijd om

den innerlijken grondslag der deugd — beheerscht door

t ypcoi atavTOD.

Ook Plato doorzag, doorleefde dus meer dan eenig

ander dien eisch zijns tijds : Wat ge doet, doe 't uit inner-

lijken drang, in vrijheid, d. i. in subjectiviteit. Maar hij greep

meer, 't zij hier herhaald: een objectieve werkelijkheid, een

wereld van ideeën, van normen voor denken, zijn en han-

delen, eeuwige, absolute normen.

En zoo alleen kon hij aantoonen, hoe er bestaat een

voor allen geldend recht, zoo was dus gelegd de grondslag

voor de staatsleer, een politiek-sociale ethiek, die nochtans,

hoezeer wet, regel, orde, dus gezag, juist daarom zou

kunnen brengen de ware vrijheid, en daarmee beantwoorden

aan de eischen, die de zich zelf bewust wordende geest der

wijsbegeerte in die dagen noodwendig moest stellen.

Plato heeft ons dus in zekeren zin een staatsleer

gegeven als de voleindiging, 't sluitstuk en tegelijk de recht-

vaardiging zijner ethiek.

Logisch moest dit reeds liggen in de lijn van Plato's

denken, dat met ethiek begonnen, ook daarmee geëindigd

is en dat, waar 't doen, althans de bewuste daad terugwijst

naar 't denken en 't denken naar 't zijn en 't hoe-zijn — van

de ethica ook moest voortgaan tot logica en physica. Plato

zocht naar een alles-, naar een wereldomvattende wereld-

beschouwing.

Logisch ligt die staatsleer in de lijn van zijn denken

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen