Studentenalmanak 1917 - pagina 87

FARRAGO 75

Eenerzijds 't rationalisme, aan den anderen kant Pie-

tisme, Methodisme, Reveil, 't Rationalisme dacht in zekeren

zin wel universeel waar 't zich baseerde op de algemeen

menschelijke rede, maar had 't Christendom opgegeven voor

de religio naturalis. Vooral de wijsbegeerte van Wolff trachtte

de natuurlijke godsdienst op algemeen redelijke gronden te

vestigen en te verheffen ten koste der geopenbaarde religie.

En deze werking ging door tot zij uitbrak in 't vulgaire

rationalisme, naturalisme en deïsme.

Was de reactie van 't Piëtisme niet van langen duur

en ontaardde deze spoedig in formalisme, 't methodisme

van Wesley en de Reveil hadden verder strekking. Maar

eenzijdig werd nu de nadruk gelegd op wedergeboorte en

bekeering. Wel waren beide zoo verwante bewegingen militant

van aard, maar vooral in de Reveil zien wij de vorming

der kleine kringen en salons, zien we ook een zich terug-

trekken op gewijd terrein.

T e midden van deze stroomingen staat Vinet, moeilijk

in te deelen bij de een noch bij de andere partij, geen

predikant en geen wetenschappelijk theoloog, exegeet of

dogmaticus, toch prediker, apologeet en moralist.

Er is moeilijk juister naam voor hem te vinden dan hij

zich zelf gaf: »partisan sur les flaues de la grande armee.«

Gevormd onder den invloed eenerzijds van Kant, ander-

zijds van de Reveil en zijn geest doordrongen van Pascal,

karakter van grooten adel, scherpzinnige, fijnvoelende geest,

heeft Vinet tijdens zijn leven grooten invloed gehad, werken

zijn geschriften — al stichtte hij niet een eigen school —

nog door en al is zijn invloed niet te vergelijken bij die

van Schleiermacher, de ethische richting rekent hem tot haar

vader, zijn ideeën over scheiding van kerk en staat hebben

verstrekkende werking gehad, zijn invloed heeft 't Reveil

in zijn begrippen verwijd en tegenover 't rationalisme heeft

hij »la folie de la vérité gehandhaafd.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen