Studentenalmanak 1918 - pagina 91

FARRAGO 77

den samenhang en de volgorde in het ideëenproces dan

wel om der* onvervreemdbare — hoewel toch relatieve —

waarde, die aan elke systematische denkeenheid afzonderlijk

toekomt. Zij zoekt niet als Hegels methode, den eenmaal

bestaanden loop van zaken te rechtvaardigen en als een

weg van volkomen redelijkheid te doorzien, want daartoe

weet ze zich onbevoegd, maar ziet elke bewustzijnsuiting

als symbool, dat wijst op een hooger gelegen realiteit, die

daaruit immanent is te ontwikkelen.

Men zou alzoo ook van symbolische methode kunnen

spreken, in den zin van logische of kritische. Samenvattend

is het verschil misschien aldus uit te drukken: bij Hegel

wordt de historie als redelijk, bij Kant de redelijkheid als

historisch gezien. Natuurlijk hangt dit onderscheid ook samen

met een diep-ingrijpende wezensverscheidenheid tusschen

kritische en absolutistische philosophic, waarover een scherp-

zinnige uiteenzetting o.a. te vinden is in Dr. S. Marck :

Kant und Hegel, Eine Gegenüberstellung ihrer Grund-

begriffe, Tübingen (1917).

Ons stilstaan Ijij Thaies kan hiermee gerechtvaardigd

schijnen. De hier gevolgde methode bepaalt zich niet bij het

in den tijd Einmalige; dit is de taak van het détail-onder-

zoek; men kan ook trachten, het blijvende in het voorbij-

gaande te grijpen en vast te houden.

* *

*

Het is niet de bedoeling, op deze wijze de geheel Oud-

heid of verderliggend gebied door te gaan. Vooral de

eerste periode, waarin de geest den kring zijner mogelijk-

heden zoo vaardig rondgaat, trekt onze aandacht, in het

bijzonder haar begin en einde, Thales en Protagoras. De

natuur-philosophen hebben in echt-rationalistische verheugenis

hun geest laten gaan over hun object en in de eenheids-

gedachte, het elementbegrip, hun ideëele behoefte bevredigd

gevoeld. Niet terstond waakte het besef op, dat de kosmos

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen