Studentenalmanak 1918 - pagina 96

HN

82 FARRAGO

voor deze beide denkers machtigen aandrang uitging tot

het opstellen van positieve (niet: positivistische!) momenten,

is zoowel historisch te bewijzen als uit algemeen-redelijk stand-

punt te verwachten. Want waar de geest worstelt om zijn

zelfbehoud, kan hij van zijn bestrijders veel leeren.

* *

*

In het voorgaande kwamen we reeds meermalen in

aanraking met de moderne problemen en gezichtspunten.

Men meent wel eens dat het inzicht van heden het vroegere

heeft vernietigd, zoodat dit nog slechts historische waarde

zou bezitten. De logische grondslag van dit denkbeeld is

verkeerd, want zoowel de continuïteit in de historie als de

(ideèele) eenheid van alle bewustzijn wordt daarin ontkend.

Tusschen nul en oneindig, dat is in de sfeer van positieve,

maar beperkt-geldige waarden beweegt zich alle denkend

streven van den aanvang af. Deze grondslag is eisch voor

het behoud der waarden. Op het gebied van het onmid-

dellijke, praktische leven is alles wisseling van begrippen

en inhouden, maar de centrale visies hebben zeer vaste

vormen, trekken scherpe lijnen in de ontwikkeling, óók

voor de toekomst. Toch is daarmee de geschiedenis der

1 centrale vragen en gedachten niet een geestelooze herhaling

van immer hetzelfde thema. Dat is alleen mogelijk voor

hem wien het thema zelf geesteloos en daarmee waardeloos

is. Ed. V. Hartmann zegt eens: Schon für das Eine (Absolute)

bleibt die Aseität ein Wunder . . . u n d w i r h a b e n w i r k -

l i c h an d e m E i n e m ( U r w u n d e r ) genug.^)

Het zou geheel ondoenlijk zijn, het moderne geeste-

leven alleen reeds naar zijn wetenschappelijk-philosophische

zijde bij benadering volledig te karakteriseeren. Ten hoogste

kan een enkele in het oogloopende trek, een gepronon-

ceerde eigenschap nader worden bezien.

1) Neukantianismus etc. pag. 175.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen