Studentenalmanak 1918 - pagina 89

FARRAGO 75

frissche »Oudheid« den opgroei van deEuropeescheontwikke-

ling geleid heeft.

Als we de productie dier tijden stellen naast de resul-

taten van het hedendaagsch wijsgeerig denken, dan zijn er

motieven die ons konden verleiden tot die bekende waar-

deering, die overcultuur in haar levensmoeheid immer

toonde voor lang vervlogen eeuwen waarin het menschdom

als onschuldig kind der natuur, zijn gelukkige dagen doorbracht.

Want gewis stijgt met het bewustzijn ook het leed. En het

mag ook niet geloochend, wij modernen, met ons vragen

en nog eens vragen, met onze verfijnde wetenschap van

natuur en ziel hebben het vertrouwen in de draagkracht van

geest en wil diep geschokt ^) en door eenzijdig tot richtsnonr

nemen van het empirische en bewustzijns-immante de vaste

rechtsorde voor denken en leven genegeerd, tot groote

schade voor de vastheid van onze ethische en religieuze

beseffen, maar zeker niet minder voor de noodwendige

klaarheid in ons wetenschappelijk waarheidsbegrip. In hoe-

verre uit dezen toestand, die sterk pathologische trekken

vertoont, een goede toekomst geboren kan worden, is moeilijk

vooraf te berekenen. Maar de gedachte, dat ook de heden-

daagsche verwarring en onzekerheid door gelijksoortige

innerlijke motieven is tot stand gekomen als waardoor de

geest in sommige tijden klaarheid krijgt over zichzelf en

zijn object, weerhoudt ons te denken aan een dreigend

fiasco van ons idièel bezit.

Alzoo keeren we gerustgesteld terug tot Thales c. s.

K. Joel wil in zijn boek over de Ionische natuurphilosophie

aantoonen, dat het denkbeeld van de natuur-eenheid, door

onzen denker zoo sterk geaccentueerd, »aus der Mystik

stammt, weil aus keiner Induktion zu gewinnen«. Historisch-

psychologisch gezien, zal dit wel juist zijn, maar ook het

logisch gezichtspunt, dat vraagt naar de algemeene geldigheid

1) Vgl. Dr. H. Bavinck, Wijsbegeerte der Openbaring pag. 257 vlg.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen