Studentenalmanak 1919 - pagina 112

90 FARRAGO

' natuur, maar Bildung en wel van de „reine seelische Inner-

lichkeit".

Naast de nieuwere Philosophen was er echter nog een

andere macht, die de Romantiek die richting uitdreef, 't Is

waar: dat veranderde wereldbeeld is wel iets geheel nieuws

als algemeene denkrichting, maar toch ontbreken de sporen

ervan ook in de oudheid niet. Het klassieke Griekenland

was het Ideaal geweest van Goethe en dat is te begrijpen,

de -Grieksche kunst en de Grieksche geestesrichting is door

en door realistisch, ,,naturfreundlich". Toch loopt ook

door het Grieksche geestesleven die smalle gouden lijn

van het Idealisme. Tegenover een Aristoteles staat ook

daar een Plato, voor wien ook de verschijningswereld geen

waarde heeft, dan alleen voorzoover ze afschijnsel is van

het Ideëele. Die lijn gaat door over het Neo-Platonisme,

loopt veelal verborgen verder om zoo nu en dan boven te

komen, b.v. bij een Giordano Bruno en Jacob Boehme,

tot ze in Engeland weer duidelijk aan het licht treedt bij

Shaftesbury (Falckenberg noemt hem dan ook: ein Priester

der modernen Weltanschauung). En waar nu het Klassi-

cisme weer, oOk wel naar Plato, maar vooral naar Aris-

toteles en de Grieksche kunst met haar realisme terug

grijpt, daar reikt Shaftesbury aan de Romantiek en daarin

vooral aan Schlegel en Schleiermacher, de fakkel van het

Platonisme over. Zoo is dus de „Organismusgedanke" van

Herder gebleven, maar ze is naar de idealistische zijde

omgeslagen.

Op den breeden grondslag van deze wereldbeschouwing

verrees nu het Romantische Bildungsideaal. 't Is uiterst

moeilijk dit in korte woorden te karakteriseeren, juist door

het ,,proteusartige", waardoor het gekenmerkt wordt. De

Romantiek gaat hier uit van dat geniale, scheppende

Subject en het levensdoel wordt nu de grenzen van dat

Ik, van dat Subject tot in het Oneindige uit te strekken,

steeds meer eigen individualiteit te vormen tot uitdrukking

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen