Studentenalmanak 1919 - pagina 116

94 FARRAGO

steeds een diepen afkeer gehad van het standpunt, dat hij

zijn vader zag innemen, en in de pijnlijke botsingen, die

daarvan het gevolg zijn geweest, zien wij dan ook niet

maar twee menschen, maar twee tijden, twee levensbeschou-

wingen tegenover elkaar staan.

Veel meer gevoelde hij zich aangetrokken tot het stille,

innige geloofsleven van zijn moeder, een vrouw afkomstig

uit Herrnhutterskring. 't Is eigenaardig te zien, hoe grooten

invloed deze Herrnhuttersbeweging, met haar mystieke

vroomheid, veelal onbewust geoefend heeft ook op het

denken van haar tijd. Niet minder dan drie van de grootste

mannen uit de geestesbeweging aan het eind van de i8de

eeuw zijn eruit voortgekomen: Kant, Schleiermacher en

Novalis. Bij elk van hen merken we dien invloed. Zij

deinzen er voor terug de uiterste consequenties van hun

Idealisme te trekken. ^) Ook op Schleiermacher heeft ze

een diepen indruk gemaakt. Al vroeg was hij naar een

Herrnhutterskostschool gezonden, waar hij weldra onder de

stille bekoring kwam van de teedere mystiek, die er ge-

vonden werd. En toch, op den duur vond hij ook daar

geen bevrediging; de broedergemeente leefde teveel buiten

den stroom van den modernen tijd. Later als hij op het

Seminarie der gemeente te Barby is, maakt hij kennis met

de nieuwe denkers en spoedig rijst de twijfel aan wat hem

steeds als geloofswaarheid is voorgehouden. De spanning

in zijn leven begint, zoo zelfs, dat hij zich genoodzaakt ziet

met de gemeente te breken Zoo heeft hij dan het positieve

Christendom verlaten voor een tijd en vangt zijn levens-

worsteling aan om een nieuwe bevredigende wereldbeschou-

wing. En weer komt hij in aanraking met een van de

groote machten van zijn tijd, de Kantiaansche Aufklärung,

^) Kant bijv., die, consequent geredeneerd. God, deugd en onsterfelijk-

heid voor zijn reine Vernunft niet behoeft, wil toch alle moeite doen ze te

behouden, en ziet daarom zelfs tegen inconsequentie niet op, zooals Schl.

hem ten laste legt. Vgl. Dilthey pag. io8 sqq. en vooral pag. 149.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen