Studentenalmanak 1919 - pagina 106

84 FARRAGO

in haar wezen niet nieuw zijn, in den vorm van thans is ze

toch pas opgekomen en zien we ze scherp voor ons bij

het begin van den nieuweren tijd, dat groote keerpunt

in het geestesleven. Welnu, Schleiermacher staat bij dat

aanvangspunt van den modernen tijd, zooals die zich het

eerst openbaart in de beweging van de Romantiek, en hij

staat daar als tolk van de religie. In hem en in zijn houding

tegenover die Romantiek vooral, zien we dan ook het

probleem van religie en moderne Bildung als 't ware ver-

persoonlijkt.

Daarom meende ik zijn gedachtenis onder ons, kinderen

van dienzelfden modernen tijd, dan ook niet beter te

kunnen eeren dan door een zwakke poging te wagen, u te

teekenen de verhouding van Schleiermacher tot de Romantiek,

om daardoor tevens weer scherper voor ons te zien, waar

het om gaat in de brandende vraag: Religion und Bildung

Om de Romantiek te verstaan, is 't noodig eerst een

misverstand uit den weg te ruimen, n.1. dit: dat we in de

Romantiek met niets anders te doen hebben dan een zuiver

artistieke, aesthetische beweging van enkele sentimenteele

dichters, 't Is noodig te zien, hoe ze gedragen wordt door

de diepe, philosophische strooming, die den geheelen nieuwen

tijd beweegt. Ze is buiten de groote denkers van die

dagen: een Kant, Fichte en Schelling niet te verklaren.

Ze hangt ten nauwste samen met het geheele geestesleven

van den nieuwen tijd en we moeten dus ons afvragen:

wat is de eigenaardigheid van die „Moderne", i) Sommigen

zochten die in het Individualisme, anderen in de Wirklich-

keitssinn of het Empirisme. Er waren er die de Evolutie-

idee als het karakteristieke noemden of het Psychologisme.

Waarschijnlijk is ze nog 't meest juist geteekend door den

1) Voor de verschillende antwoorden op deze vr?ag zie men het interes-

sante deel van de Diss, van Dr. J Thijs. De Moderne Positieve Theo-

logie in Duitschland pag. 21—38.

''^\'^^J2..y^;^éaiiaé^^iJ^-^

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen