Studentenalmanak 1919 - pagina 120

98 FARRAGO

ons de principieele beteekenis van Schleiermacher duidelijk)

de empirische, psychologische methode, neemt zijn uitgangs-

punt in het religieuze zelfbewustzijn van het subject, ^)

vindt daar, naast de categorieën van zijn verstand, de

motieven van zijn wil, ook den religieuzen ,,Sinn" en stelt

nu het wezen van de religie in ,, Anschauung" en ,,Gefühl".

De religie -heeft wel hetzelfde object als moraal en

metaphysica, maar het groote verschil ligt in de wijze, waarop

ze tegenover dat object staat. Welnu religie is de An-

schauung des Universums, het zien van al het eindige in

het licht van het Oneindige, het waarnemen van het han-

delen van het Universum op onze subjectiviteit en als

gevolg daarvan, het ,,Gefühl", de reflex van onzen geest

op die waarneming. ^) Of eigenlijk — religie is nog meer:

we moeten achter die Anschauung en dat Gefühl terug

gaan tot dat mystieke moment van de aanraking van het

„Endliche" en het ,,Unendliche", het moment, dat onnaspeur-

baar is, als Anschauung en Gefühl nog één zijn, nog niet

uiteengegaan. In roerend schoone taal spreekt hij ervan:

„Flüchtig ist er und durchsichtig, wie der erste Duft, womit

der Tau die erwachten Blumen anhaucht, schamhaft und

zart wie ein jungfräulicher Kusz, heilig und fruchtbar wie

eine bräutliche Umarmung". ,,Ich liege am Busen der

unendhchen Welt! ich bin ein Augenblick ihre Seele, denn

ich fühle alle ihre Kräfte und ihr unendHches Leben, wie

mein eigenes" (pag. 54). De uit dit moment ontstane

Anschauungen en Gefühle zijn de elementen van de ware

religie. De valsche religie bezit ook wel Anschauungen en

Gefühle, maar ze zijn niet geboren uit dat huwelijk van

het oneindige en het eindige, het zijn ondergeschoven

kinderen, zooals Schleiermacher ze zoo treffend noemt.

1) Hier blijkt de sterke invloed van Kant. Vgl. Dr. Aalders o.l. pag.

179—180.

ä) Reden (uitgave van M, Rade in Deutsche Bibliothek) pag. 36 sqq.

Wetenschappelijke uitgave is die van Otto.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen