Studentenalmanak 1923 - pagina 94

84 DE GODSDIENST-HISTORISCHE

Kritik dem Deismus vorschwebte, die dann in ihrer Weise

von Lessing, Kant und Herder, von Sohleiermacher, de

Wette und Hegel, schliesslich von Bauer und Lagarde ver-

treten worden ist, habe ich in meinen bisherigen Arbeiten

skizzieren wollen tuid dabei ihr diejenige Gestalt zu geben

versucht, die gegenwärtig nach Beseitigung des rationalisti-

schen Allgemeinbegriffes der Religion und der Hegeischen

Dialektik des Absoluten ihr gegeben werden muss ^^).

Maar al verbiedt ons nu de godsdiensthistorische methode

om uit te gaan van de absoluutheid van het Christendom,

daarmee is nog niets gezegd omtrent zijn waarde, Wel mee-

nen velen, dat het voor onzen tijd niets meer te zeggen heeft,

dat het moet worden vervangen door het aesthetisch Pan-

theïsme of een andere wetenschappelijke of syncretistische

religie, maar dit is een groote illusie. Onze geestelijk zwakke

en uiteengeslagen cultuurwereld is al heel weinig geschikt

om een nieuwe religie voort te brengen. Bovendien is de

idee eener evolutie tot in het oneindige een voorbarigheid.

't Is bijna zeker, dat we, vooral op religieus gebied, het

maximum hebben bereikt. Maar ook al bepalen we ons tot

de historisch-positieve religies, dan is er allerminst gevaar

voor relativisme, want die wirklichen Gedanken und Werte

in der Welt sind unendlich viel seltener als man meint.

Zahllos sind nur ihre Einkleidiuigen und Verzweigungen -^),

De kunst van den historicus is het om de origineele waarde

der verschillende religies nachzuempfinden en te karakteri-

seeren. Als dit zoo objectief mogelijk, zonder apriorische

schema's, is verricht, dan blijkt, dat in hoofdzaak de beslis-

sing moet vallen tusschen Jodendom, Buddhisme, Christen-

dom en Islam, De andere religies komen niet eens in aan-

merking. W a a r ligt nu echter de maatstaf voor de beoordee-

ling, welke religie de hoogste waarde heeft? Dit is de alles-

beheerschende vraag.

De oude Apologetiek loste dit historisch probleem een-

voudig op door met behulp van de Stoïcijnsche leer eener

natuurlijke religie en moraal eenige elementen in de „hei-

densche" godsdiensten te waardeeren en het overige als

4uivelswerk te brandmerken. Historisch onderzoek heeft

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen