Studentenalmanak 1923 - pagina 88

78 DE GODSDIENST-HISTORISCHE

Duitsche theologen na Kant de mensch in 't centrum der

theologie " ) , dit komt al zeer sterk uit bij Ritschl, De theo-

logie verloopt bij hem in Werturteile, d, w. z, oordeelen over

de waarde van God voor ons, voor ons practische, zedelijk-

religieuze leven. God wordt hier middel tot handhaving

onzer geestelijke persoonlijkheid tegenover de natuur. Het

geloof richt zich op Christus, maar hoe het staat met de

realiteit der Openbaring moet de wetenschap uitmaken.

„Maar deze scheiding van metaphysica en theologie werd

het eerste punt van aanval. Steeds meer gingen er de oogen

voor open, dat zulk een scheiding niet mogelijk was; Seins-

en Werturteile zijn niet dualistisch naast elkander te stel-

len, Daarbij voegde zich een tweede, nog ernstiger bezwaar.

Het isolement, waarin het Christendom, (de persoon van

Christus, de bijzondere Openbaring, het geloof der ge-

meente) door Ritschl geplaatst werd, droeg een wille-

keurig, aprioristisch karakter. Vele jongere theologen be-

gonnen in te zien, dat de theologie op die manier al te veel

werd afgezonderd en op een onvasten, onbewijsbaren grond-

slag werd opgetrokken. Het bewijs toch, dat het Christen-

dom zulk een geheel eenige plaats innam en een absoluut

karakter droeg, werd alleen aan de religieuze ervaring ont-

leend en was dus door en door subjectief" ^^).

Troeltsch heeft zich van zijn leermeester gedeeltelijk vrij

gevochten en van dien strijd dragen zijn geschriften het

stempel. Hij heeft begrepen, dat ons geloof wel degelijk ver-

band houdt met het wereldbeeld, dat de wetenschap ons

biedt. Zijn energieke geest kon dit dualisme niet verdragen.

De vage verhouding tusschen geloof en geschiedenis bij

Ritschl bevredigde hem niet. Hij wierp zich op het historisch

onderzoek en zag die Verwobenheit alles menschlichen

Geschehens, des religiösen und des ausserreligiösen, des

Christlichen tind des nicht-christlichen"). Met machtige

golfslagen zag Troeltsch het leven voortrollen door de

eeuwen, hij zag, hoe God dat leven leidde altijd, overal,

steeds middellijk door denkers, religieuze genieën, helden

van de daad, scheppende kunstenaars. God projecteert zijn

gedachten in hun gedachten steeds voller, steeds rijker. Zoo

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen