Studentenalmanak 1924 - pagina 92

84 GESCHIEDWETENSCHAP EN

Een duidelijk voorbeeld daarvan levert de, voor een jaar

of drie verschenen — Roomschkatholieke — Geschichts-

philosophie van Franz Sawicki ^),

Eerst komt immers dit boek met deze uitspraak: ,,0b sich

eine göttliche Kausalität. . . . in der Geschichte wirklich

geltend macht, wird der Historiker in erster Linie an der

Hand der geschichtlichen Tatsachen festzustellen suchen",

Maar neemt het eenige bladzijden verder alles wat het hier

heeft verklaard nu niet weer geheel terug door deze redenee-

ring; ,,Die Tatsachen sprechen eben eine verschiedene

Sprache. Es gibt in der Geschichte sinnvolle Zusammen-

hänge, die zu dem Urteil drängen: „Die Weltgeschichte ist

nicht ohne eine Weltregierung verständlich" (W. von Hum-

boldt), Wir stossen aber auch auf Schicksale, die unter der

Voraussetzung einer göttlichen Vorsehung wie ein Rätsel

erscheinen. . . . Das Problem ist daher auf einer breiteren

als der rein historischen Basis zum Austrag zu bringen. Die

Geschichtsphilosophie muss hier Anlehnung an die Meta-

physik suchen"!

Echter, Sawicki staat in deze niet alleen. Integendeel: hij

heeft heel wat lotgenooten, wien op dezelfde of op dergelijke

wijze de Nemesis hun verkeerde uitgangspunt thuis zoekt.

Men zal U dan de leidingen Gods in de historie aanwijzen!

Krijgen wij daar nu echter werkelijk een aaneengeschakeld

overzicht van? Allerminst, Men wijst ze U alleen hier en

daar aan. En dat waar dan speciaal? Waar min of meer

catastrophale gebeurtenissen voorvallen. Waar dingen ge-

schieden die, als ik het zoo eens noemen mag, eenigszins op

de lijn van het mirakel liggen. En niet in de laatste plaats:

waar de historische feiten op zoo'n manier samentreffen, dat

alles mooi uitkomt. Om nog eens Sawicki als woordvoerder

der gewraakte meening te laten spreken: ,,Tref f en nun die

Kausalreihen. .. . sinnvoll zusammen, so legt sich der

Schluss nahe, dass übergeordnete Ideen das Ganze leiten,

dass hinter der geschöpfliehen Welt eine höhere Macht steht,

^) Zie daarvan de bldz, 173—187.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen