Studentenalmanak 1924 - pagina 94

86 GESCHIEDWETENSCHAP EN

Nu kan men lang en breed over de vraag disputeeren, hoe

wij het algemeene object der philologische studiën het

zuiverst kunnen omschrijven: zooveel is intusschen toch

zeker, dat zij zich bezig hebben te houden met een creatuur-

lijk, nader nog: een menschelijk verschijnsel.

Sluit dit nu echter van meet af de leidingen Gods als

object der geschiedenis niet uit? Ook al beschouwen we,

krachtens ons geloof, den mensch in de historie slechts als

causa secunda der dingen en niet als hun grondoorzaak;

toch is geschiedbeoefening krachtens haar aard uitsluitend

het letten op menschelijke overwegingen, menschelijke

voornemens en menschelijke daden. Niet op handelingen,

plannen en gedachten Gods. Wie zijn aandacht op die laatste

richt doet theologisch in plaats van philologisch werk, be-

oefent ,,Metageschichte" in plaats van als echte historicus

op te treden en loopt gevaar ,,ein willenloses Puppenspiel

vom allmächtigen Gott im höchsten Himmel" te maken van

wat als drama vol leven en beweging moet worden opgevat.

Of misschien beter nog: als slagveld, waarop „les principes

en action" komen, waar stof en geest, macht en recht,

egoïsme en gemeenschapszin en geloof en ongeloof samen

kampen.

Het is altijd leerzaam, vragen als de onderhavige niet

alleen theoretisch te bespreken, maar er ook op te letten

hoe de beste vertegenwoordigers van ons gilde, in wie de

fijne, raakslaande intuïtie van de, voor historisch onderzoek

bijzonder begenadigden heeft gewoond, er practisch een

antwoord op hebben gegeven. Mannen als Augustinus bij-

voorbeeld, en als Lcop. von Ranke.

Maak ik mij aan „inventing my authorities" schuldig als

ik beweer, dat zoowel deze grootste uit den oud-Christelijken

tijd als deze ,,facile princeps" uit het nauwelijks voorbij-

gegane geslacht aan de hier door mij verdedigde opinie het

zegel hunner goedkeuring hebben gehecht? Ik geloof van

niet.

Het is waar, de bisschop van Hippo heeft in een brief aan

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen