Studentenalmanak 1929 - pagina 111

U I T DE GESCHIEDENIS DER KUNSTTALEN 93

denkbeeld weinig waardeering. Hij verlangde van een

kunsttaal niet, dat ieder ze zou kunnen gebruiken en allen

elkander konden verstaan, maar dat ze het denken zou

vergemakkelijken en behoeden voor de verwarring waarmee

de natuurlijke taal het bedreigt.

Zooals men in één dag met ons teekensysteem onbegrensd

veel getallen kan leeren benoemen en schrijven zonder

hinder te hebben van de natuurlijke talen en haar ver-

schillen, zoo moest er een systeem van taalteekens zijn,

waarin men met behulp van namen voor alle eenvoudige

voorstellingen de samengestelde kon afleiden als het resul-

taat van een rekenkundige bewerking. Gelijk de ordelijke

schrijfwijze der getalteekens bij ons rekenen hulp verleent,

zou de dwaling in het denken met behulp vem een begrips-

teekensysteem kunnen worden gebannen, zoodat „les

paysans pourroient mieux juger de la vérité des choses que

ne font maintenant les philosophcs,"

De philosophische kunsttalen der 17de eeuw trachten

aan dezen eisch te voldoen. Zij dienen, om aan het denken

de zekerheid en betrouwbaarheid van rekenen te geven,

Leibnitz, Descartes' denkbeeld overnemend, voorspelde;

alors raisonner et calculer sera la même chose.

De begripstalen zijn gebouwd op de verhoudingen der

begrippen. Niet de verhouding tussohen menschen onder-

ling: die tusschen ons en de waarheid willen ze regelen.

Hiertoe is eerst kennis der waarheid noodig en daarom is

de begripstaai werk der philosophie, die in de 17de eeuw

nauw met de vakwetenschappen verbonden was. De wijs-

geer-systematicus wist zich in staat tot rangschikking van

alle begrippen in onderlinge verhouding. Klassen en onder-

klassen, soorten en specificaties laten zich door vergelij-

kende ontleding vaststellen. In de natuurlijke talen komen

die verhoudingen in de woorden niet of onvolledig uit. Men

kan aan de woorden: dieren, levende wezens, visschen",

vogels, viervoeters niet zien, welke verhouding er tusschen

die klassen bestaat. Anders in de begripstaai van Leibniz'

tijdgenoot Wilkins, die 40 grondklassen opstelde, ieder met

een naam van twee letters, de eerste een consonant, ver-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen