Studentenalmanak 1930 - pagina 127

IN HET CALVINISTISCH KERKBEGRIP? Ill

Calvinistisch kerkbegrip worden gemystificeerd, door stel-

ling te nemen in het Calvinistisch Universalisme,

Uitgaande van de Calvinistisch-universalistische wets-

idee, bestrijdt men dan de idealistische wereldbeschouwing,

die voorondersteld is bij de beschrijving der drie genoemde

typen en door Troeltsch geïdentificeerd wordt met de Chris-

telijke wereldbeschouwing. Onze taak is dan niet meer de

verdediging van het oorspronkelijk Calvinisme naar zijn

vermeend judaïstisch karakter, maar wel de accentueering

van een verschijnsel in het Calvinisme, dat door Troeltsch

met het Judaïsme in verband wordt gebracht, maar dat in

waarheid uit een totaal ander principe van het Calvinisme

voortvloeit.

Bedoeld is de Calvinistisch-universalistische wetsidee, die

door Troeltsch, uit hoofde van zijn idealistische beschou-

wing, in haar eigenlijk karakter niet werd onderkend, en

als gevolg daarvan mede als Judaïsme werd genoteerd.

Op deze wijze gaan we niet in op de theologie doch op

de Philosophie van het Calvinisme. Onder dit aspect wordt

bij Calvijn de wetsidee primair en wordt het Judaïsme een

secundair verschijnsel. Onze defensieve houding gaat dus

over in een offensieve. Wij trachten niet langer het Calvi-

nisme te vrijwaren van de beschuldiging van Judaïsme,

maar omgekeerd vallen wij Troeltsch aan op zijn wereld-

beschouwing en den invloed daarvan op zijn geschiedenis-

beschrijving, speciaal van het Calvinisme, Bij nadere

analyse blijkt dan, dat voor Troeltsch en het Neo-Protes-

tantisme kerk- en sectetype niet qualitatief verschillen,

al wordt aanvankelijk het gradueel verschil wel in deze

richting door hem gemaskeerd. Als zoon der Aufklärung

werpt Troeltsch zoowel tegen kerk- als sectetype de be-

denking op van supranaturalistisch particularisme. De

Aufklärung wijst het supranattiralisme van het Calvinis-

tisch kerkbegrip af, omdat het van oordeel is, dat het univer-

salisme hierdoor wordt prijsgegeven. Want op dit standpunt

wordt het bovennatuurlijke bij realiseering onnatuurlijk en

tegennatuurlijk.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen