Studentenalmanak 1930 - pagina 118

100 VEELHEID, VERSCHEIDENHEID

bleek echter alleen mogelijk, indien afgezien werd van het

mechanische model, dat juist als model in zich draagt de

kenmerken van te behooren tot een hoogere orde van

materieele samengesteldheid. In de plaats van het mecha-

nische-, treedt nu het mathematische model, dat, als veel

soepeler, zich beter aan de te behandelen problemen aan-

past.

De rol, die de wiskunde in de beschrijving van het uiterst

kenbare blijkt te moeten vervullen, past bij onze over-

tuiging van de geweldige gecompliceerdheid der materie.

Ten slotte blijkt de veelheid, dus het getal, voorloopig de

laatste voor ons kenbare phase te zijn.

Zoo bezien verliest voor ons alle beteekenis het ideaal,

dat sommige natuuronderzoekers zich stellen, als zij de

verwachting koesteren het bestaande eens zoo ver te kunnen

analyseeren, dat er een samenstel van laatste eenheden

resulteert, waarvan elke vertegenwoordiger gedacht wordt

als drager van ruimte en energie en waarbij dein alleen in

de ordening van die eenheden — meestal gekoppeld met

bepaalde bewegingstoestanden — het verschil tusschcn

materie en ruimte gelegen zou zijn.

Tegenover dergelijke monistische beschouwingswijzen

stellen wij het voor ons niet kenbaar zijn van den laatsten

grond der dingen.

Meende men vroeger als natuurwet te moeten aanmerken

de onveranderlijk gedachte betrekkingen tusschen men-

schelijke abstracties als ruimte, tijd, massa, electrische en

magnetische velden etc, begrippen, die verkregen werden

door idealiseering van op zich zelf onnauwkeurige waar-

nemingen, thans stellen vele onderzoekers zich tevreden met

in vele onzer natuurwetten niet meer te zien dan betrek-

kingen, een zeer grooten graad van waarschijnlijkheid heb-

bende, afgeleid uit de meest betrouwbare waarnemingen

zelf.

De oude opvatting stelde dus de mogelijkheid in uitzicht

door opvoering van de nauwkeurigheid der waarneming een

absolute waarheid, die men in de wet meende ten volle

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen