Studentenalmanak 1930 - pagina 125

IN HET CALVINISTISCH KERKBEGRIP? 109

en universalisme en paganisme, zij het religieus paganisme?

Is het Calvinistisch kerkbegrip iets anders dan een, naar

pragmatistische maatstaf uitgevoerde, harmoniëering van

Judaïsme en paganisme?

Het kan slechts verhelderend werken, wanneer we nota

nemen van den indruk, dien het Calvinistisch kerkbegrip

op derden maakt.

Wc gaan daartoe vluchtig na Troeltsch' visie op dit

kerkbegrip in zijn ,,Die Soziallehren der christlichen

Kirchen und Grappen" (Gesammelte Schriften I),

Drie onderscheiden typen meende Troeltsch te kunnen

aanwijzen in de geschiedenis der christelijke kerk.

Elk dezer typen representeert een zelfstandige positie

ten aanzien van de vragen naar het wezen der kerk en

de verhouding van kerk en wereld. Met behulp der sociolo-

gische methode meende Troeltsch deze typen te onder-

kennen. Sociologisch kan daarom hun wezen benaderd

worden, omdat in de Sociologieën der typen tot uiting komt

hun compromis tusschen de christelijke idee en de wereld,

en omdat dit compromis het probleem der christelijke kerk

is. De typen zijn respectievelijk; kerktype, sectetype en

mystiek. De sociologische structuur nu van kerktype en

sectetype is particularistisch, al draagt het kerktype tevens

een universalistisch karakter.

Alleen de mystiek is uitsluitend universalistisch.

Dit universalisme van de mystiek, waartoe ook het Neo-

Protestantisme behoort, is alleen te handhaven ten koste

van een sociologische structuur. Het universalisme heft

zulk een structuur op en kent slechts een gemeenschap des

geestes in den geest. Het onderscheid tusschen kerk- en

sectetypisch particularisme is gelegen in hun verschillende

religieuze structuren. De kerktypische religie is materialï-

satie der religieuze waarheid, terwijl de religieuze waarheid

door het sectetype wordt gemoraliseerd. Het particularisme

van het kerktype, waarvan de Roomsch-Katholieke kerk

het klassieke voorbeeld is, is gefundeerd in zijn aanvaar-

ding van de bovennatuurlijke gegevenheid der kerkelijke

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen