Studentenalmanak 1930 - pagina 126

110 TEGENSTRIJDIGE ELEMENTEN

genade, van het sacramenteele wonder. Daarentegen ligt

het particularisme van het sectetype in het hooger-natuur-

lijke of bovennatuurlijke van de moraliteit van den

Christen,

Wanneer wc dit in onze terminologie overbrengen, kun-

nen we zeggen, dat de kerktypische religie judaïstisch-

kerkistisch is. Het ongeëvenaarde karakter der kerk in haar

zichtbaren verschijningsvorm is de glorie van het kerktype.

Evenals Jeruzalem anders en meer is dan eenige andere

stad, evenals de tempel anders en meer is dan ieder ander

gebouw, zóó ook is de kerk anders en meer dan al het

kosmische. Het sectetype daarentegen draagt een judaïs-

tisch-moralistisch karakter. Het wezen der Christenheid is

volgens de secte gelegen in h a a r bijzondere moraliteit.

Evenals de gehoorzaamheid aan het gebod op gebod, regel

op regel karakteristiek is voor den geloovigen Jood, zoo

ook is een specifiek wettencomplex karakteristiek voor den

Sectariër.

Het oorspronkelijke Calvinisme nu is, volgens Troeltsch,

de gedeeltelijke realiseering van een combinatie van kerk-

en sectetypische elementen. Uit het voorafgaande volgt, dat

hier niets minder geconstateerd wordt, dan dat het Calvi-

nisme zuiver Judaïsme is, zoowel kerkistisch als moralis-

tisch. De twee constitutieve elementen van het Calvinistisch

kerkbegrip worden ontleend aan de kerktypische supra-

naturaliseering van het kerkelijk instituut en aan de secte-

typische moraliseering van het kerkelijk Christendom.

De reformatie, door het Calvinisme tot stand gebracht,

bestaat in de toevoeging van het moralisme aan het

Roomsch-Katholiek kerkisme. Deze uitspraak is alleen juist

onder deze restrictie, dat in het Calvinisme, evenals in de

geheele Reformatie, tendenties voorkomen, die haar ont-

wikkeling eerst vonden in het Neo-Protestantisme. ^)

Tegenover deze neo-protestantsche visie is een apologe-

tiek mogelijk, waarin de ,,judaïstische" trekken in het

') Het zal duidelijk zijn, dat hier uiteraard met dan een summier over-

zicht geboden kon worden van Troeltsch' Soziallehren

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen