Studentenalmanak 1931 - pagina 213

ZELFCRITIEK DER PHYSICA 183

Daartegenover wordt het voordeel verkregen, dat vele

verschijnselen, die voor de directe waarneming zonder

samenhang schijnen, met elkaar in verband kunnem worden

gebracht en tot één algemeen principe kunnen worden her-

leid. De toenemende objectiveering gaat dan ook met ver-

hooging /van de eenheid van het beeld gepaard. Dit is de

winst, die ten koste van de abstractie van alle niet-quan-

titatieve elementen wordt verkregen. Het apparaat der wis-

kunde verleent hierbij tweeërlei dienst. Eerst dient het om

de getalverhoudingen in de waargenomen verschijnselen te

formuleeren, daarna om uit de aan de verklaring ten grond-

slag gelegde hypothesen de verschijnselen af te leiden en

het natuurgebeuren te voorspellen. De exactheid der ma-

thematische formuleering is eveneens een winst, die slechts

door de quantitatieve beschouwing der natuur kan worden

verkregen.

Dat de physische beschouwingswijze der natuur niet een

willekeurige gril is van het menschelijk vernuft, maar op

een wezenlijke eigenschap der natuur berust, is niet alleen

de leidende gedachte bij alle natuurwetenschappelijk on-

derzoek, maar wordt ook door de voortgaande ontwikkeling

daarvan bevestigd.

De toenemende eenheid van het physisch wereldbeeld is

daarvan een bewijs en versterkt het vertrouwen, dat dit

natuurbeeld objectieve waarheid bevat, waarheid dus on-

afhankelijk van het subject der waarneming, maar alleen

bepaald door de aansluiting aan het object zelf. Dit is te

meer het geval, omdat telkens weer blijkt, dat de aansluiting

van de uit het beeld afgeleide conclusies aan de experimen-

teele resultaten des te volkomener wordl^, naarmate uit het

beeld die elementen worden verwijderd, die aan het on-

middellijk bewustzijn of de directe intuïtie waren ontleend

en in het beeld ingedragen, zonder dat daarbij voldoende

was rekening gehouden met de eigenaardigheid der physica,

dat zij de natuur slechts „metend en* wegend" wenscht te

bestudeeren.

In het bijzonder in de laatste jaren is de ontwikkeling der

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen