Studentenalmanak 1931 - pagina 276

238 BEGIN EN O O R S P R O N G V A N

al direct te zien, als we letten op de verschillende wijzen,

waarop men zich in den loop van enkele jaren heeft gesteld

tegenover het Hellenisme als cultuurverschijnsel, en de ver-

schillende gedachten, die men telkens op den voorgrond stel-

de. Was het niet de ééne maal de behoefte aan verlossing,

die men overal vond (Orphische mysteriën, acozfjQ, xvQiog),

en dan weer de mysteriënreligies; de mystiek, als gevolg van

het algemeener worden van de ééne Hellenistische religieuze

gedachte; de mysteriën, die onderling weer zeer sterk ver-

schilden. De beteekenis nu eens van Egypte {Isis en Osiris-

mysteriën), dan weer van Perzië (Mithras) werd overschat.

Of nu eens stond de Cybele, de Magna Mater van Phrygië,

als op den voorgrond, dan weer de Eleusinische mysteriën,

die toch allen van elkaar verschillen, is het niet in uitwer-

king, dan toch in opzet, als komend uit verschillend milieu.

Of ook de astrologie was alles, vooral als het ging om het

Oosten en z'n invloed op het Westen, Tenslotte, Kosmopo-

litisme zag men overal, vooral in de philosophic, en daar-

naast zette men rustig individualisme (een bewijs van het

ontoereikende van een typeering van deze periode in één

woord ! Zie den toestand nu, waar eveneens beide woorden

en begrippen naast elkaar staan).

Zoo is het Hellenisme van allerlei zijden te bezien: van

Griekenland uit (kolonisatie, handel, verkeer), van den kant

der Barbaren (de vereenigingen, êiaaoi, van vreemdelin-

gen) en hun invloed op het Grieksche leven. Zoo is het te

beschouwen van de cultureele zijde; zoo is het economisch,

sociaal te zien als de periode van onmacht, ontreddering,

van een soort geestelijken depressie-toestand, ^) of ook ge-

heel religieus als het losraken van het saambindende van

een staatsreligie, gebonden aan de noh<; gedachte en een

opkomen van orphische mystiek en dergelijke, of buiten-

officieele of vreemde invloeden. Zoo is er een naar voren

dringen van het cosmopolitische in alles, in de zedelijke ver-

houdingen en in de rechtsverhoudingen (natuurrecht 2), en

^) Zie R. H. ^X'bl•tjer „Het Woord Gods en het woord der men-

schen", passim.

*) Zie Kaerst, „Geschichte des Hellenismus, deel I, pg. 500 sqq.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen